Xây dựng Móng Cái thành đô thị loại II

Thời gian qua, TP Móng Cái đã tập trung cao độ cho việc xây dựng Đề án triển khai nâng cấp để đạt đô thị loại II trước năm 2015. UBND tỉnh mới đây đã nghe và cho ý kiến về đề án, chỉ đạo những việc cụ thể mà TP Móng Cái cần thực hiện.

Ở vị trí địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc, Móng Cái là cửa ngõ giao lưu của Việt Nam và các nước ASEAN với Trung Quốc. Thế nên Móng Cái có vị trí địa lý hết sức quan trọng cả về chính trị, kinh tế, đối ngoại và quốc phòng, an ninh. Năm 2007, Móng Cái được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại III và một năm sau đó, tháng 9-2008, Móng Cái trở thành thành phố.

Trung tâm TP Móng Cái.

Trong các văn bản hoạch định chiến lược phát triển vùng và địa phương, T.Ư đặc biệt quan tâm đến việc tạo cơ chế để xây dựng TP Móng Cái. Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển vùng đồng bằng Sông Hồng đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, nêu rõ: Xây dựng Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế quan trọng để đẩy mạnh xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc. Trong quyết định 99/QĐ-TTg ngày 29-7-2009, Thủ tướng Chính phủ đề ra mục tiêu xây dựng thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái thành đô thị loại II, xanh - sạch - thân thiện với môi trường. Trong Nghị quyết 11/NQ-TU ngày 28-6-2010 về xây dựng và phát triển TP Móng Cái đến năm 2020, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ xác định: Xây dựng Móng Cái thành thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại, là đô thị loại II có quy mô mở rộng, gắn với khu công nghiệp cảng biển Hải Hà.

Như vậy, nhiệm vụ mà TP Móng Cái cần tập trung thực hiện đó là triển khai các công việc để xây dựng Móng Cái thành đô thị loại II, thành thành phố biên giới cửa khẩu quốc tế hiện đại. Những năm qua, đặc biệt là trong sự nghiệp Đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, nhân dân và cán bộ Móng Cái đã phát huy nội lực, tập trung phát triển KT-XH với mức tăng trưởng kinh tế khá cao, giai đoạn 2008-2010 đạt 14,31%. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng thương mại, du lịch, dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp. Kết cấu hạ tầng KT-XH được đầu tư từng bước đồng bộ; công tác quy hoạch, xây dựng cơ bản, quản lý đất đai, đô thị, giải phóng mặt bằng và bảo vệ môi trường có nhiều chuyển biến tích cực. Tốc độ đô thị hoá của Móng Cái diễn ra nhanh chóng, việc chỉnh trang đô thị được quan tâm, diện mạo của TP Móng Cái ngày càng khang trang. Đô thị Móng Cái hiện đã có nhiều chỉ tiêu đạt và vượt so với tiêu chuẩn của đô thị loại II. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều hạn chế mà TP Móng Cái cần phải khắc phục, nhất là trong quy hoạch và quản lý quy hoạch, trong quản lý đất đai, xây dựng, giải phóng mặt bằng, đầu tư kết cấu hạ tầng... Móng Cái cũng cần nỗ lực phấn đấu để đạt các chỉ tiêu của đô thị loại II mà đến nay thành phố chưa đạt hoặc đạt rất thấp.

Trong Đề án nâng cấp thành đô thị loại II trước năm 2015, TP Móng Cái sau khi rà soát các tiêu chuẩn, chỉ tiêu của đô thị loại II được quy định trong Nghị định 42/2009/NĐ-CP về phân loại đô thị, đã tự chấm điểm cho đô thị của mình. Sở Xây dựng - cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực này cũng đã thẩm định và cho điểm đối với đô thị Móng Cái. Kết quả, TP Móng Cái tự chấm cho mình được 86,4 điểm/100 điểm. Cụ thể, trong 6 tiêu chuẩn mà Nghị định 42/2009/NĐ-CP quy định, đô thị Móng Cái đạt điểm cụ thể như sau: Về chức năng đô thị đạt 15/15 điểm; quy mô dân số toàn đô thị đạt 7/10 điểm; mật độ dân số đô thị đạt tối đa 5/5 điểm; hệ thống công trình hạ tầng đô thị đạt 47,4/55 điểm; kiến trúc cảnh quan đô thị đạt 7/10 điểm. Sở Xây dựng sau khi thẩm định đã cho điểm TP Móng Cái được 78,5/100 điểm. Trong 6 tiêu chuẩn nêu trên lại được chia ra thành 49 chỉ tiêu thành phần cụ thể. Theo đó, đô thị Móng Cái đạt điểm tối đa ở 29 chỉ tiêu; 11 chỉ tiêu đạt điểm tối thiểu; 9 chỉ tiêu chưa đạt. Trong khi đó Nghị định 42/2009/NĐ-CP quy định nếu đạt điểm tối thiểu là 70 điểm thì sẽ được công nhận là đô thị loại II.

Nhưng tại hội nghị nghe và cho ý kiến về đề án của TP Móng Cái, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đỗ Thông đã cho rằng cả TP Móng Cái và Sở Xây dựng đều chưa bám sát hướng dẫn của Bộ chuyên ngành nên đã chấm điểm một cách chưa thực chất, cho điểm quá cao. Cụ thể, tại điểm b, mục 1, điều 3 của Thông tư số 34/2009/TT-BXD của Bộ Xây dựng hướng dẫn cách tính điểm phân loại đô thị thì tổng số điểm phải đạt tối thiểu là 70/100 điểm; tính điểm 0 cho các chỉ tiêu không đạt mức tối thiểu. Trong khi đó, ở nhiều tiêu chí mà TP Móng Cái chưa đạt điểm tối thiểu thì cả TP Móng Cái và Sở Xây dựng đều chấm đạt điểm tối thiểu cho đô thị này. Chẳng hạn như ở tiêu chuẩn về quy mô dân số toàn đô thị, nếu đủ 800 ngàn người trở lên sẽ đạt điểm tối đa (2 điểm), đủ 300 ngàn người trở lên sẽ đạt điểm tối thiểu (1,4 điểm). Theo Nghị định 42/2009/NĐ-CP thì những đô thị biên giới, hải đảo chỉ cần đạt 50% so với tiêu chuẩn trên là cũng đạt. Như vậy, TP Móng Cái muốn đạt điểm tối thiểu (1,4 điểm) thì ít nhất phải có quy mô dân số 150 ngàn người. Nhưng hiện dân số toàn TP Móng Cái mới có trên 114 ngàn người, trong đó dân số đô thị mới đạt trên 76 ngàn người. Nếu chấm theo quy định thì ở chỉ tiêu này, đô thị Móng Cái không được điểm nào nhưng thành phố đã tự chấm 7 điểm (trong thang điểm từ 7 đến 10 điểm) và Sở Xây dựng chấm cho Móng Cái 2,8 điểm. Ở một số chỉ tiêu khác như hệ thống thoát nước, không gian công cộng, công trình kiến trúc tiêu biểu, cả TP Móng Cái và sở chuyên ngành đều chấm điểm một cách “nới tay”. Thế nên tổng số điểm mà thành phố tự chấm và Sở Xây dựng cho đối với đô thị Móng Cái đều rất cao, đã đủ tiêu chuẩn để Móng Cai được công nhận là đô thị loại II ngay từ bây giờ. Sau khi rà soát, phân tích và chỉ ra cách chấm điểm chưa hợp lý như trên, đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chỉ đạo TP Móng Cái và Sở Xây dựng cần chỉnh sửa lại đề án theo hướng đánh giá thực chất hơn, chấm điểm theo đúng thông tư hướng dẫn của Bộ Xây dựng để thấy rõ đô thị Móng Cái đã đạt được bao nhiêu điểm so với quy định, thành phố này cần phải làm những gì, tỉnh cần đầu tư, hỗ trợ những cơ chế gì để Móng Cái đáp ứng đầy đủ một cách thực chất những chỉ tiêu của đô thị loại II theo quy định.

PV