Nhiều nỗ lực trong công tác bảo quản hiện vật ở Bảo tàng Quảng Ninh

Thứ Năm, 26/03/2020, 12:24 [GMT+7]
.
.

Bảo tàng Quảng Ninh hiện có hệ thống hiện vật, cổ vật lớn và quý; tổ chức được nhiều các chuyên đề trưng bày, phát huy giá trị di sản ý nghĩa, lý thú… 

Ở Bảo tàng Quảng Ninh, hệ thống hiện vật được đánh giá số lượng, khối lượng lớn và quý giá, với trên 30.000 hiện vật lớn nhỏ, ở đủ loại chất liệu giấy, vải, gỗ, gốm, đá, kim loại… trong đó có nhiều cổ vật, 5 bảo vật quốc gia.

Vẻ đẹp của bảo vật quốc gia hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử
Vẻ đẹp của bảo vật quốc gia - Hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử.

Nhiều hiện vật được giữ gìn tốt, hạn chế tối đa ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài. Đơn cử bộ tranh thờ 30 chiếc của người Dao, dù đã cũ, làm trên chất liệu giấy dó, màu sắc trong tranh là màu sắc tự nhiên dễ bị phai nhạt, song do đã được làm sạch, được duy trì ở các điều kiện nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm phù hợp nên vẫn tươi sáng, sắc nét, nguyên vẹn, toát lên vẻ đẹp và giá trị của hiện vật. Bộ trang phục dân tộc Dao, Tày, Kinh, đặc biệt là lễ phục cưới cũng được bảo quản rất tốt, đảm bảo về màu sắc, đường nét, độ mịn, mềm, săn chắc của vải.

Rất nhiều các mác mẫu vật gốm, kim loại, gỗ, đá cũng được làm nổi bật giá trị nhờ công tác bảo quản. Đặc biệt 5 bảo vật quốc gia hiện có của Bảo tàng Quảng Ninh là hộp vàng Ngọa Vân - Yên Tử; bình gốm Đầu Rằm Hoàng Tân; mâm bồng gốm men nhiều màu; thống đồng thời Trần; trống đồng Quảng Chính hiện được Bảo tàng Quảng Ninh áp dụng chế độ bảo quản đặc biệt nên hiện vật ở trạng thái tốt nhất.

Cán bộ Bảo tàng Quảng Ninh vệ sinh hiện vật
Cán bộ Bảo tàng Quảng Ninh vệ sinh hiện vật

Kết quả này là nhờ sự nỗ lực rất lớn của những người làm công tác bảo tàng Quảng Ninh. Bên cạnh đó, hiện Bảo tàng Quảng Ninh được đầu tư hệ thống hạ tầng kho lưu hiện vật, khu trưng bày hiện vật khá hiện đại, đáp ứng các điều kiện về hệ thống thông gió, ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm… qua đó phần nào giảm bớt những tác động xấu đến hiện vật.

Hiện nay công tác bảo quản hiện vật tại Bảo tàng Quảng Ninh đang gặp một số khó khăn do số lượng hiện vật lớn và đa chủng loại như trên thì khối lượng công việc phải làm để có thể bảo quản hiện vật, kéo dài tuổi thọ và giá trị thẩm mỹ của hiện vật là rất lớn. Nhất là đối với Quảng Ninh có đặc thù vùng biển, nhiều hiện vật trước khi được phát hiện đã nằm sâu trong lòng nước mặn, lòng đất nhiễm mặn nhiều năm, bản thân thiếu bền vững lại càng dễ bị hư hại khi ở trong môi trường khác. Bên cạnh đó ảnh hưởng từ địa hình ven biển và vị trí đặt bảo tàng sát biển nên so với nhiều vùng miền khác, nhiệt độ, độ ẩm, hơi mặn của Quảng Ninh không thuận lợi cho tuổi thọ của hiện vật.

Phương pháp bảo quản hiện vật hiện nay vẫn chủ yếu thủ công,
Phương pháp bảo quản hiện vật hiện nay chủ yếu bảo vệ bề mặt, mang tính phòng ngừa là chính.

Phương pháp bảo quản chính là bảo quản phòng ngừa (tức vệ sinh thủ công nhằm bảo quản bề mặt cho hiện vật) và bảo quản trị liệu (tức dùng hóa chất để bảo vệ chuyên sâu, phục chế, phục dựng hiện vật), tuy nhiên bảo quản trị liệu, mang tính chuyên sâu ít được áp dụng hơn do hóa chất, dụng cụ chuyên dụng để bảo quản chuyên sâu đắt đỏ, ít có sẵn trên thị trường. Trong khi đó, kinh phí dành cho công tác bảo quản hiện vật tại bảo tàng mỗi năm không lớn. Năm 2019 là năm Bảo tàng Quảng Ninh dành nguồn kinh phí cho công tác bảo quản lớn nhất trong nhiều năm qua cũng chỉ vỏn vẹn 100 triệu đồng, năm 2020 này, không có kinh phí phân khai cho công tác bảo quản hiện vật. Đấy là còn chưa nói hiện Bảo tàng Quảng Ninh thiếu nhân lực chuyên môn về hóa chất, vật lý, có thể pha chế, sử dụng hóa chất phù hợp, tối ưu cho từng mẫu hiện vật.

Với hơn 30.000 hiện vật, khối lượng công việc phải làm để bảo quản là rất lớn
Với hơn 30.000 hiện vật, khối lượng công việc phải làm để tăng tuổi thọ và tính thẩm mỹ của hiện vật là rất lớn.

Bảo quản hiện vật chính là hoạt động gốc gác, cần thiết để có thể kéo dài tuổi thọ và giá trị thẩm mỹ của mỗi hiện vật, qua đó có thể gìn giữ và phát huy những cổ vật quý, những bảo vật quốc gia, vốn là tài sản vô giá của nhân loại, là vốn quý để Bảo tàng Quảng Ninh phát triển, văn hóa Quảng Ninh nói riêng, văn hóa Việt Nam nói chung được lan tỏa. Chính bởi vậy công tác này cần phải được đầu tư tương xứng.

Việt Hoa

Tin liên quan

.
.
.
.
.
.
.
.