.

Hình ảnh đường Tùng, rừng Trúc với thiền phái Trúc Lâm Yên Tử

Cập nhật lúc 05:49, Thứ Bảy, 07/09/2013 (GMT+7)

Xen lẫn các công trình chùa, am, tháp tại linh sơn Yên Tử là hình ảnh những rừng cây tùng cổ thụ, trúc mọc xanh rờn giữa núi rừng rộng lớn trùng điệp, tạo nên một khung cảnh non thiêng hùng vĩ gắn liền với văn hoá tâm linh Phật giáo đặc sắc của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Hình ảnh những cây tùng cổ thụ, rừng trúc trên linh sơn Yên Tử, gắn liền với cuộc đời sự nghiệp tu hành của Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông, gắn liền với sự ra đời của thiền phái Trúc Lâm. Tạo nên một thiền phái rất riêng nhập thế của vị vua thứ 3 triều Trần mà qua đó đã khẳng định được sự tồn tại và phát triển của một trung tâm Phật giáo nước Đại Việt tại vùng núi Yên Tử.

Đường Tùng tại khu di tích Yên Tử.
Đường Tùng tại khu di tích Yên Tử.

Nổi bật nhất là trên con đường hành hương lên chùa Hoa Yên (tương truyền do Trần Nhân Tông khai mở), ven đường có 2 hàng Tùng cổ thụ tuổi thọ gắn liền với cuộc đời sự nghiệp hành đạo của Trần Nhân Tông, với thời gian hơn 700 năm, vẫn đứng uy nghiêm. Thân cây sừng sững hiên ngang trước không gian và thời gian, nhánh cành uốn lượn khúc khuỷu với sự tạo dáng phong phú, bất ngờ, rễ bám chắc vào vách núi, tán lá mềm mại, xanh thẫm toả rộng như những chiếc lọng khổng lồ che rợp con đường lên cửa phật. Tùng còn tượng trưng cho ý chí của bậc trượng phu luôn luôn đứng thẳng vươn cao không chịu luồn cúi. Cây Tùng luôn xanh tốt trong bốn mùa, có khả năng sống bền bỉ trong môi trường thiên nhiên khắc nghiệt, cho nên Tùng còn biểu tượng cho khí phách kiên cường, không sợ hiểm nguy trước những thử thách của thiên nhiên và cuộc đời. Sống trên núi cao, nên cây Tùng còn biểu tượng cho lối sống ẩn dật, lánh đời, nhưng kiêu hãnh để giữ cho tâm hồn trong sạch. Rễ Tùng bò lan trên mặt đường như những con rắn khổng lồ tạo bậc vững chắc đỡ chân phật tử về nơi cõi phật.

Không chỉ trồng Tùng mà Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông còn cho trồng cả Trúc dọc đường lên chùa Hoa Yên. Đường Tùng và đường Trúc là hai con đường song song nhau tạo thành hai lối đi lên và đi xuống. Phật tử có thể đi lên bên đường Tùng và đi xuống bên đường Trúc hoặc ngược lại tuỳ theo sở thích của mỗi người. Trúc mọc thành rừng, là sản phẩm rất độc đáo, đặc trưng của Yên Tử. Trúc có thể sống nơi khô cằn nhưng quanh năm xanh tốt tượng trưng cho ý chí người quân tử, mang sức sống dẻo dai, biểu tượng cho sự trường thọ, vẻ đẹp thanh bạch, tao nhã của tạo hoá. Phải chăng vì lẽ đó Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông lấy tên rừng trúc là Trúc Lâm làm tên gọi cho dòng thiền do ông sáng lập.

Tại Yên Tử, hình ảnh cây Tùng còn gắn liền với mỗi công trình am, tháp. Đó là sự gắn kết hoà quyện giữa con người với trời đất, vũ trụ, tự nhiên. Các Thiền sư ở Yên Tử đã giải thích: Theo quan niệm của người phương Đông, Tùng vốn là cây thiêng, có khả năng hút khí của trời đất, việc toạ thiền dưới gốc Tùng sẽ làm tăng công năng tu tập của mỗi thiền sư... Bóng cây Tùng gắn liền với tư tưởng của đạo Phật, vì theo quan niệm dân gian, ở đâu có Tùng cổ thụ là ở đó có dấu tích của người xưa để lại. Tùng, Trúc đã đi vào đời sống tâm linh, tạo nên bộ tứ quý (tùng, cúc, trúc, mai) không thể tách rời trong dân gian; là những hình tượng đẹp không thể thiếu vắng trong chủ đề trang trí kiến trúc mang tư tưởng Phật giáo.

Nguyễn Trung Dũng (Ban Quản lý các Di tích trọng điểm tỉnh)

,
.
.
.
.
.