Rộn ràng lễ hội mùa xuân

Tính đến thời điểm này, nhiều lễ hội mùa xuân của tỉnh đã được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú cả về phần lễ và phần hội như: Lễ hội Tiên Công, lễ hội Cầu Ngư (TX Quảng Yên), lễ hội Yên Tử, chùa Hang Son, chùa Ba Vàng (TP Uông Bí), đền Cặp Tiên (Vân Đồn), lễ hội đình Lục Nà (Bình Liêu), Ngày hội văn hoá các dân tộc Sán Chỉ tại xã Đại Dực (Tiên Yên), lễ hội đình Vạn Ninh, đình Làng Bầu (Móng Cái), lễ hội đền Bà Men (TP Hạ Long)...

Lễ hội ở khu vực miền Đông luôn thu hút sự tham gia nồng nhiệt của người dân trên địa bàn. Trong ảnh: Ném còn tại lễ hội đình Lục Nà (Bình Liêu).

Một điều dễ nhận thấy là, phần lễ ở hầu khắp các lễ hội đã được tổ chức đảm bảo tính thiêng liêng, trang trọng. Không chỉ các lễ hội lớn mà các đình, chùa nhỏ cũng rất chú trọng đến phần lễ như lễ hội đình Làng Bầu có lễ cáo yết, lễ an vị thần - thành hoàng tại đình, lễ cúng thần - thành hoàng, cầu mong thần - thành hoàng phù hộ cho dân làng mạnh khoẻ, quanh năm mưa thuận gió hoà, nhân an vật thịnh, cây cối tốt tươi mùa màng bội thu và lễ tế, lễ tống thần - thành hoàng. Hay như phần lễ ở lễ hội đình Vạn Ninh được tổ chức long trọng với lễ cáo yết - lễ mời Thần - Thành hoàng về chứng hưởng ngày lễ trọng của dân làng, lễ rước, lễ nhập tịch, lễ tế...  Riêng ở lễ hội Tiên Công năm nay, dù là xã chủ trì tổ chức nhưng lần đầu tiên huyện đã hỗ trợ cho các đám rước tập thể với mức 10 triệu đồng/đám. Mục đích của việc làm này là nhằm khuyến khích các đám rước tập thể, góp phần bảo tồn các lễ hội truyền thống trên địa bàn.

Bên cạnh phần lễ thì các nội dung của phần hội ngày càng được đầu tư phong phú, sinh động theo hướng chú trọng sự tham gia của người dân địa phương; đồng thời, nâng cao chất lượng để đáp ứng tốt hơn nhu cầu du khách. Như ở lễ khai hội xuân Yên Tử, ngoài phần trống hội, biểu diễn văn nghệ, múa rồng lân hoành tráng do các diễn viên địa phương tham gia còn có vở kịch hát “Hào khí non thiêng” do Đoàn Chèo Quảng Ninh biểu diễn tái hiện lại bối cảnh vua Trần Nhân Tông rời bỏ kinh đô về Yên Tử tu hành và hoá Phật rất linh thiêng, xúc động, tạo ấn tượng tốt với du khách. Hay ở lễ hội Tiên Công thì phần hát đúm do CLB Hát đúm TX Quảng Yên đảm nhận. Nghệ nhân Phạm Thanh Quyết, Chủ nhiệm CLB cười phấn khởi cho biết: “Dù kinh phí bồi dưỡng chỉ gọi là nhưng chúng tôi có sân chơi, được đưa tiếng hát đúm là nét văn hoá đặc sắc của quê hương tới bà con thì chúng tôi luôn nhiệt tình tham gia...”. Bên cạnh đó, để phục vụ đa dạng nhu cầu người tham gia hội, Ban tổ chức cũng đã mời Đoàn Chèo Quảng Ninh về biểu diễn. Rồi ở lễ hội đình Lục Nà (Bình Liêu) năm nay, phần văn nghệ được nhấn chủ điểm riêng về hát then với phần biểu diễn của toàn bộ các nghệ nhân then mới ở các CLB hát then - đàn tính cùng với các nghệ nhân then cổ đã tạo một sân chơi riêng cho các nghệ nhân then trên địa bàn v.v.. Lễ hội đình Vạn Ninh được tổ chức quy mô lớn, sôi động, vui tươi với các hoạt động như: Hát nhà tơ, hát chầu thần (một trò hát dân gian rất nổi tiếng, mang đậm bản sắc vùng miền), hát đối, hát ví, hát cưới, múa tế, giao lưu văn nghệ, bình thơ…

Việc tổ chức các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian trong lễ hội cũng rất sinh động, hấp dẫn, ngày càng thể hiện tính xã hội hoá cao theo xu hướng người dân trực tiếp tham gia tổ chức và hưởng lợi từ các hoạt động. Như chọi gà, đu quay ở lễ hội Tiên Công được giao cho các xã lân cận tổ chức, lễ hội cầu ngư ngoài tổ chức kéo co, chọi gà, đẩy gậy thì còn thể hiện nét đặc sắc riêng của lễ hội vùng biển gắn với việc ra quân khai thác thuỷ sản đầu năm là đan, vá lưới và đua thuyền nan. Rồi lễ hội đình Lục Nà chỉ ngắn gọn ở phần tế lễ mà đặc biệt sôi động với hàng loạt nội dung phần hội như: Giải bóng chuyền nông thôn, đánh quay, ném còn, kéo co, bắn nỏ, đẩy gậy. Hay như lễ hội đền Bà Men thì các đội chải tham gia đua thuyền chính là ngư dân ở các làng chài trên Vịnh Hạ Long...

Có lẽ cũng vì vậy mà các lễ hội mùa xuân ngày càng thu hút đông đảo người dân tham gia, đặc biệt là lễ hội ở các vùng quê, không khí rộn ràng, sự nồng nhiệt của người đi hội thật sự đáng ngạc nhiên. Như lễ hội Tiên Công rải rác các hoạt động trong 3 ngày, lễ hội đình Lục Nà kéo dài tới 4 ngày mà người đi hội, nhiều nhất là bà con trên địa bàn vẫn nô nức tham gia, cổ vũ. Thậm chí, phần giao lưu hát then - đàn tính ở lễ hội đình Lục Nà kéo khán giả tới chật sân dù chương trình diễn ra vào buổi tối, giữa sân đình trống trải trong thời tiết giá lạnh của vùng núi cao Bình Liêu.

Tháng Giêng sắp qua, tháng hai, tháng ba tới đây, nhiều lễ hội mùa xuân khác sẽ tiếp tục được tổ chức như lễ hội đền Cửa Ông, chùa Lôi Âm, chùa Quỳnh Lâm, hội làng Bằng Cả, hội hát Soóng Cọ v.v.. Với cách tổ chức bài bản, theo hướng xã hội hoá cao, các lễ hội đã đáp ứng nhu cầu văn hoá tâm linh, du xuân vui chơi, giải trí của du khách gần xa, góp phần làm phong phú, sinh động các hoạt động văn hoá trên địa bàn.

Ngọc Mai