.

Xuất phát từ những khó khăn thực tế trong công việc, nhóm tác giả Nguyễn Quyết Thắng, Trần Mạnh Cường, Vũ Ngọc Thắng, Đinh Trung Kiên, Trương Ngọc Linh đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu thu hồi dàn chống và các thiết bị trong lò chợ cơ giới hóa đồng bộ sử dụng cáp thép kết hợp với lưới thay thế cho các phương pháp thu hồi truyền thống đảm bảo an toàn, hiệu quả tại Công ty CP Than Hà Lầm – Vinacomin”. Được biết, đề tài nói trên đã được giải ba tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ VI (2016-2017) và vừa được vinh danh tại lễ trao giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo” toàn quốc năm 2018.


Nhân dịp này, phóng viên Báo Quảng Ninh vừa có cuộc trao đổi với anh Vũ Ngọc Thắng, Phó Giám đốc Công ty, đại diện nhóm tác giả thực hiện đề tài.

-Thưa anh, tại sao nhóm cách anh lại chọn đề tài này ?

+ Đề tài mang tên “Nghiên cứu thu hồi dàn chống và các thiết bị trong lò chợ cơ giới hóa đồng bộ sử dụng cáp thép kết hợp với lưới thép thay thế cho các phương pháp thu hồi truyền thống đảm bảo an toàn, hiệu quả tại Công ty Cổ phần Than Hà Lầm-Vinacomin”. Đề tài đưa ra giải pháp sử dụng lưới thép B40 kết hợp cáp thép tạo lớp vật liệu ngăn cách giữa  nóc lò với các dàn chống, tạo sự liên kết tương hỗ chống giữ nóc lò trên toàn tuyến lò chợ phục vụ thu hồi giàn chống. Đồng thời lớp vật liệu ngăn cách này sẽ liên kết với các dàn chống để chịu lực chống giữ, tạo không gian để thu hồi các thiết bị vật tư trong lò chợ cơ giới hóa đồng bộ như: Dàn chống, máy khấu, máng cào trước, máng cào sau…

Đề tài nghiên cứu ra phương pháp thu hồi mới dựa trên vật liệu hiện có để thu hồi giàn chống và các thiết bị với kích thước trọng lượng siêu trường siêu trọng một cách dễ dàng. Bản chất là tạo ra được một lớp vật liệu ngăn cách nóc lò sử dụng lưới thép B40 kết hợp các dây cáp thép tương hỗ chịu lực và ngăn cách cho quá trình thu hồi giàn chống và các thiết bị.

- Tên đề tài có cụm từ “đảm bảo an toàn, hiệu quả” nghĩa là phương pháp này vượt trội hơn phương pháp thu hồi truyền thống trong việc chống tụt lở than nóc lò, thưa anh?

+Theo các giải pháp truyền thống kết cấu xà đỡ nóc là vật liệu cứng như: Cây gỗ, xà thép hoặc bê tông để chống giữ. Các thiết bị giàn chống là thiết bị siêu trường, siêu trọng, kích thước lớn, gấp 10 lần giá XDY, giá xích thủy lực. Bên cạnh đó, đặc điểm của vỉa than tại Công ty lại là vỉa dầy trên 10m. Nếu áp dụng các phương pháp truyền thống sử dụng lưới thép kết hợp với gỗ chống sẽ không thể thực hiện được và sẽ gây nới lở, tụt lở nóc lò chợ. Tuy nhiên, ở đề tài này lại sử dụng cáp thép có tính mềm, đàn hồi làm vật liệu chịu lực chống lại áp lực nóc lò mà trước đây chưa nghĩ tới hoặc cho là không tưởng. Đây chính là điểm mới, đột phá sử dụng được tính năng của vật liệu trong chống giữ điều khiển áp lực mỏ.

Từ thực tiễn đó, nhóm chúng tôi mới đưa ra giải pháp của mình. Đây là giải pháp rất tiết kiệm vì vật liệu cáp thép không nhất thiết là sử dụng cáp thép mới, mà nhóm tác giả đã sử dụng chủ yếu là cáp thép thu hồi để tái sử dụng làm vật liệu chống lò mà vẫn đảm bảo khả năng chịu lực và tiết kiệm chi phí, công sức vận chuyển từ trên mặt bằng xuống vị trí làm việc so với các vật liệu khác. Từ các dây thép nhỏ riêng rẽ nhóm tác giả đã nghiên cứu liên kết nhiều dây cáp kết lưới thép B40 tạo thành một hệ thống lớp ngăn và chịu lực rất tốt. Đây là công nghệ hiện đại trên thế giới và chúng tôi đã là đơn vị đầu tiên trong ngành than áp dụng thành công vào sản xuất, giúp đảm bảo an toàn lao động tới 99%, tiết kiệm được chi phí và sức lao động cho công nhân.

-Quá trình thực hiện đề tài như thế nào, anh em trong nhóm có sự phân công công việc giữa các thành viên?

+Thực ra, chúng tôi không phân chia theo từng phần việc cụ thể cho mỗi thành viên. Giám đốc Công ty trực tiếp là chủ nhiệm đề tài, các anh em trong nhóm chia theo tỷ lệ đóng góp % vào đề tài. Trong quá trình thực hiện, anh em trong nhóm cùng đội ngũ thợ lò tự giác những phần việc của mình. Giải pháp này gắn với quá trình sản xuất gắn với công việc thường ngày của chúng tôi sau khi khai thác xong mỗi lò chợ nên cũng có nhiều thuận lợi.

-Thực hiện đề tài này nhóm tác giả đã gặp phải những khó khăn gì, thưa anh?

+Vì giải pháp kỹ thuật này quá mới nên anh em thực hiện còn nhiều bỡ ngỡ. Thậm chí ban đầu không ít anh em công nhân còn nghi ngờ về khả năng thành công của giải pháp này. Vì vậy nhóm thực hiện đề tài phải giải thích, thuyết minh từng công đoạn cụ thể, trực tiếp xuống lò làm cùng anh em công nhân uống nắn từng công đoạn. Dần dần, anh em hiểu ra và thấy được hiệu quả của đề tài nên hăng hái thực hiện. Ban đầu có người cho đây là giải pháp  không tưởng nhưng kết quả thực hiện thành công đạt hiệu quả cao. Bây giờ, anh em thợ lò đã rất thành thục với công việc này.

-Hiệu quả về mặt kinh tế của đề tài? Giá trị làm lợi như thế nào thưa các đồng chí?

+ Đề tài “Nghiên cứu thu hồi dàn chống và các thiết bị trong lò chợ cơ giới hóa đồng bộ sử dụng cáp thép kết hợp với lưới thép thay thế cho các phương pháp thu hồi truyền thống đảm bảo an toàn, hiệu quả tại Công ty CP Than Hà Lầm-Vinacomin” chúng tôi đã thực hiện thành công tại lò chợ Cơ giới hóa đồng bộ Vỉa 11 Công ty CP Than Hà Lầm-Vinacomin từ ngày 1/10/2016, đạt hiệu quả cao. Hiện đã triển khai tại lò chợ Cơ giới hòa Vỉa 7 và lò chợ giá xích thủy lực tại Vỉa 10 đạt hiệu quả cao. Sử dụng đặc tính vật liệu có tính đàn hồi, chịu uốn, chịu kéo, chịu nén tốt nên rất bền và chắc chắn và cơ động cho việc chống giữ hơn hẳn so với vật liệu gỗ truyền thống. Tạo ra khối liên kết chịu lực, tạo lớp vật liệu ngăn cách từ hỗn hợp vật liệu phục vụ thu hồi đạt hiệu quả an toàn.

Trình tự thực hiện các bước đối với công tác khấu trải lưới lăn cáp thép phi 21,5mm  đơn giản, ít thao tác. Việc di dàn, nâng dàn chống giữ, hạn chế sức lao động, không phải củng cố nhiều rút ngắn thời gian, tăng năng suất hiệu quả. Do dây cáp thép dài được buộc từ đầu đến chân lò chợ, lưới thép các tấm được buộc ghép nối nối tiếp và chồng lên nhau nên tác dụng chịu lực xuyên xuất từ đầu đến chân lò chợ và bổ trợ cho nhau. Phương pháp truyền thống sử dụng cây gỗ dài 2,4-3,6m, thì tác dụng chịu lực có giới hạn ở khu vực vị trí hẹp, tác dụng chịu lực bổ trợ cho nhau kém hơn cáp thép. Do đó mức độ an toàn của phương pháp lưới thép kết hợp với cáp thép tốt hơn gỗ và các phương pháp truyền thống khác.

Giải pháp có giá trị làm lợi của giải pháp được tính toán từ việc tiết kiệm chi phí nhân công thực hiện do hoàn thành trước tiến độ thời gian kế hoạch đề ra và phần vật tư không phải sử dụng so với phương pháp truyền thống. Với mỗi lò chợ, giải pháp tiết kiệm được 25X150 ngày công để tập trung cho sản xuất, tiết kiệm được 285m3 gỗ bạch đàn. Tổng cộng giá trị tiết kiệm lên đến hơn 3 tỷ đồng. Nếu tính cả thời gian tiết kiệm được để sản xuất thì giải pháp này đã có giá trị làm lợi lên đến 8 tỷ đồng.

Về mặt xã hội, do vật liệu cáp thép toàn bộ được tái sử dụng nên góp phần trong công tác môi trường, chi phí vận chuyển và tiết kiệm chi phí mua mới vật liệu. Vì sử dụng vật liệu cáp thép và lưới thép nên kết cấu thi công đơn giản, gọn nhẹ, cải thiện điều kiện làm việc, giảm được khối lượng công việc thi công so với công nghệ truyền thống, giải phóng sức lao động cho công nhân, đảm bảo sức khỏe và môi trường làm việc thuận lợi cho người lao động. Thêm nữa, kích thước vật liệu cáp thép, lưới thép nhỏ, gọn góp phần tăng không gian, kích thước thao tác trong lò chợ tạo thuận lợi cho công tác thông gió, vận chuyển, đi lại trong hầm lò.

-Khả năng nhân rộng ra các đơn vị của Công ty và các lò chợ khác trong toàn Tập đoàn ra sao?

+ Giải pháp này chúng tôi đã thực hiện thành công tại lò chợ Cơ giới hóa đồng bộ Vỉa 11 thuộc Công ty CP Than Hà Lầm-Vinacomin đạt hiệu quả cao và đã được các đơn vị trong Tập đoàn học hỏi ứng dụng vào thực tế. Trong năm 2018 chúng tôi đã áp dụng thành công lò chợ giá xích thủy lực Khu III-Vỉa 10 và lò chợ cơ giới hóa đồng bộ Vỉa 7. Hiện nay, chúng tôi đã áp dụng giải pháp này tại 4 lò chợ. Không chỉ nhân rộng trong toàn Công ty, các đơn vị khác trong Tập đoàn như: Công ty CP Than Vàng Danh, Công ty Than Quang Hanh, Công ty Than Dương Huy đã đến tìm hiểu về áp dụng. Tập đoàn cũng đã có chủ trương chỉ đạo nhiều đơn vị đến học tập kinh nghiệm. Chúng tôi cũng cử 3 amh em chuyên gia đến các mỏ giúp đỡ tư vấn hỗ trợ kỹ thuật cho thợ lò. Đồng thời, đề tài giải pháp này cũng đã được gửi đi dự Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam (Vifotec).

-Cám ơn anh về cuộc trò chuyện này!

Phạm Học- Hùng Sơn (Thực hiện)

;
.
.