.

Vi phạm thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, làm thêm giờ: Cần có chế tài xử lý nghiêm các doanh nghiệp vi phạm

Cập nhật lúc 04:57, Thứ Năm, 27/06/2013 (GMT+7)

Từ ngày 1-7- 2013, Nghị định 45/2013/NĐ-CP của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Lao động về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và an toàn lao động, vệ sinh lao động, trong đó quy định cụ thể về làm thêm giờ đối với người lao động chính thức được thi hành. Tuy nhiên, trên thực tế, việc vi phạm thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, giờ làm thêm ngày càng nhiều và phổ biến.

Các cơ quan chức năng giải quyết đình công tại Công ty CP đất hiếm Hạ Long, tháng 5-2012.
Các cơ quan chức năng giải quyết đình công tại Công ty CP đất hiếm Hạ Long, tháng 5-2012.

Những vi phạm không phải là cá biệt

Theo Nghị định mới, người lao động chỉ được làm thêm không quá 12 giờ/ngày khi làm thêm vào ngày nghỉ lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần; số giờ làm thêm trong ngày không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 1 ngày. Các đơn vị được tổ chức làm thêm từ trên 200 giờ đến 300 giờ là các đơn vị sản xuất, cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu, cấp, thoát nước... Sau mỗi đợt làm thêm tối đa 7 ngày liên tục trong tháng, người lao động phải được bố trí nghỉ bù số thời gian không được nghỉ... Tuy nhiên, hiện nay, tình trạng vi phạm về vấn đề này vẫn rất phổ biến. Trao đổi với chúng tôi rất nhiều bảo vệ ở các trường học trên địa bàn TP Hạ Long, bức xúc cho biết: Trường chỉ có một bảo vệ vì vậy chúng tôi phải làm 24/24 giờ, kể cả ngày nghỉ lễ nhưng không được tính tiền làm thêm giờ, không có ngày nghỉ bù, nếu nghỉ thì trừ lương; nếu yêu cầu tăng thêm người bảo vệ thì trường cho biết Phòng Giáo dục chỉ cho có một biên chế. Thậm chí, bảo vệ còn hưởng lương dưới mức lương tối thiểu nhà nước quy định và không được đóng BHXH.

Ông Đỗ Văn Khánh, Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật công đoàn (LĐLĐ tỉnh) cho biết: Dù thời gian qua các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra, phổ biến pháp luật, tình hình vi phạm thời giờ làm việc, nghỉ ngơi đã có chuyển biến nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều đơn vị, cơ quan, doanh nghiệp vi phạm về thời gian làm việc, nghỉ ngơi, giờ làm việc. Những vi phạm này chủ yếu nằm ở việc đơn vị bắt người lao động làm thêm giờ nhưng không thoả thuận; nếu người lao động không đi làm thêm giờ sẽ bị trừ các khoản tiền chuyên cần, tiền thưởng dẫn đến ảnh hưởng tới thu nhập, đây là biện pháp gây sức ép để người lao động bắt buộc phải làm thêm. Có trường hợp người lao động phải làm thêm giờ nhưng không được tính tiền tăng giờ mà chỉ được tính thêm tiền sản phẩm. Có những đơn vị lại quy định làm quá 50% số giờ làm việc bình thường trong một ngày. Có trường hợp lạm dụng cả thời gian nghỉ cho con bú của lao động nữ. Cũng theo ông Đỗ Văn Khánh cho biết thì Luật Lao động cũng quy định trường hợp trước khi nghỉ hưu một năm số giờ làm việc trong một ngày theo quy định của nhà nước được giảm xuống 1 giờ nhưng thực tế nhiều nơi không những giảm mà còn tăng. Còn giờ nghỉ ngơi thì rất nhiều đơn vị, doanh nghiệp không áp dụng hoặc có áp dụng nhưng không chính xác.

Trên thực tế hiện nay rất nhiều doanh nghiệp, đơn vị áp dụng mẫu hợp đồng khoán công việc cho người lao động để giao việc cho công nhân. Trong khi đó khoán công việc thì công nhân phải đảm bảo sản lượng còn về mặt thời gian thì chủ sử dụng không tính đến, như vậy nếu quỹ thời gian phát sinh người lao động không được hưởng chế độ làm thêm giờ. Điển hình là ở các ngành nghề như: Xây dựng, may mặc, giầy da, lái taxi, xe tải, bảo vệ; bán xăng dầu...

Các vi phạm về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi không những xâm hại nghiêm trọng đến sức khoẻ của người lao động mà còn tác động tới gia đình và một phần tới xã hội nói chung. Đây cũng là một trong những lý do dẫn tới các cuộc đình công do người lao động bị yêu cầu làm việc tăng ca, bị cắt bớt thời giờ nghỉ ngơi. 

Đâu là giải pháp?

Theo ông Đỗ Văn Khánh thì nguyên nhân của việc vi phạm thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, giờ làm thêm là do: số lượng doanh nghiệp ngày càng tăng, nhiều doanh nghiệp sản xuất áp dụng hình thức trả lương khoán hoặc trả lương theo sản phẩm để tăng lợi ích của doanh nghiệp dẫn đến tình trạng vi phạm về thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, làm thêm giờ. Trong khi đó các đơn vị này gần như không mặc định được tiền giờ làm thêm và người lao động vẫn phải chịu thua thiệt. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ thanh kiểm tra địa phương thì mỏng, thường xuyên luân chuyển, không được đào tạo trong khi số doanh nghiệp ngày càng tăng. Thêm nữa, chế tài xử phạt chưa đủ mạnh dẫn đến vi phạm tràn lan. Ở nhiều doanh nghiệp chưa có CĐCS hoặc có thì cũng rất mờ nhạt nên quyền lợi của người lao động chưa được bảo vệ một cách thoả đáng.

 Để hạn chế tình trạng vi phạm thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, giờ làm thêm, thiết nghĩ các cơ quan chức năng có thẩm quyền cần tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước; cần có chế tài xử lý nghiêm các đơn vị, doanh nghiệp vi phạm. Công đoàn các cấp cần tăng cường giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách, đảm bảo thời giờ làm việc theo đúng quy định nhà nước; cần đưa quy định về thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, làm thêm giờ vào bản thoả ước lao động tập thể và giám sát để thực hiện cho đúng luật. Cán bộ công đoàn cơ sở cần nâng cao hiểu biết pháp luật, khả năng đối thoại với chủ doanh nghiệp trong việc bảo vệ người lao động. Bản thân người lao động phải nâng cao hiểu biết pháp luật lao động để tự biết bảo vệ mình như kiến nghị lên công đoàn cơ sở hoặc cấp trên cơ sở, phòng quản lý lao động địa phương, hoặc các cấp có thẩm quyền để tham gia giải quyết. Về mặt pháp lý cần phải hoàn thiện, tăng cường đảm bảo việc thực thi các quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi để người lao động sớm được bảo vệ, làm việc trong một điều kiện lao động tốt, có thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tái tạo sức lao động sản xuất.

Thanh Hằng

Tiếng nói người trong cuộc

* Ông Phạm Văn Thể, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Hoàng Hà, Chủ tịch Hiệp Hội Doanh nghiệp tỉnh

“Cần các chế tài đủ mạnh để doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm”

Quy định về giờ làm việc, nghỉ ngơi, làm thêm giờ của người lao động tại các đơn vị, doanh nghiệp không phải chờ đến Nghị định 45 của Chính phủ vừa ra mới đây mới rõ, mà trước đó cũng đã có những quy định, hướng dẫn khá cụ thể. Tuy nhiên, thời gian qua vẫn còn không ít đơn vị do nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan đã không tránh khỏi vi phạm. Trong đó vi phạm phổ biến nhất vẫn là huy động người lao động làm thêm giờ vượt quá giới hạn cho phép hoặc thực hiện chế độ nghỉ ngơi của người lao động chưa đúng, chưa sát với từng loại hình lao động sản xuất kinh doanh. Thực tế tại một số doanh nghiệp do đặc thù sản xuất kinh doanh, vào thời điểm cao điểm, cần hàng thì người lao động phải làm thêm ca. Điều này đương nhiên ảnh hưởng đến sức lao động và sự tái tạo sức lao động của người lao động. Vì vậy cần có những chế tài chặt chẽ, đủ mạnh để doanh nghiệp nhận thức đúng đắn trách nhiệm của mình, nghiêm túc thực hiện các quy định về giờ làm việc, nghỉ ngơi, làm thêm giờ của người lao động.

* Ông Lê Đình Dương, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV than Nam Mẫu

“Đảm bảo thời giờ nghỉ ngơi của người lao động để tăng sức sáng tạo”

Là đơn vị sản xuất trực tiếp với hàng nghìn lao động, Công ty TNHH MTV Than Nam Mẫu luôn thực hiện nghiêm túc các quy định về giờ làm việc; tăng ca, phân ca; chế độ nghỉ cuối tuần, lễ tết, thai sản… cho người lao động. Người lao động của chúng tôi không làm quá giờ quy định; nếu muốn làm thêm giờ cũng phải có sự đồng ý và bố trí hợp lý của cấp trên. Đặc biệt việc làm thêm giờ của người lao động nếu có thì luôn được Công ty cân nhắc rất kỹ dựa trên các yếu tố về số giờ làm thêm, thời điểm làm thêm, chế độ nghỉ bù sau làm thêm… Điều này cũng xuất phát từ việc nhằm bảo vệ quyền lợi và lợi ích của Công ty cũng như mỗi người lao động. Bởi với thực tế đặc thù sản xuất của mình, chúng tôi cần người lao động khi vào việc phải đảm bảo sức khoẻ để có thể năng động, sáng tạo, triển khai đúng các kỹ thuật chuyên môn, tạo ra hiệu quả lao động cao nhất, tránh nguy cơ mất an toàn lao động đến mức thấp nhất.

* Anh Nguyễn Văn Nam, công nhân Công ty CP Xi măng Thăng Long 2 (huyện Hoành Bồ)

“Chúng tôi cần được hiểu rõ hơn về những quy định liên quan đến chế độ làm việc của người lao động”

Đối với người lao động như chúng tôi, những kiến thức, hiểu biết về quy định pháp luật liên quan đến quyền lợi của mình, đặc biệt là việc làm thêm, nghỉ ngơi, chế độ làm việc… còn khá mù mờ. Đơn cử như đối với việc làm thêm giờ, nếu như Công ty có yêu cầu cần công nhân làm thêm giờ là chúng tôi vui vẻ làm thêm ngay chứ không biết nên làm thêm trong khung giờ nào là hợp lý, đúng quy định của pháp luật cũng như việc nghỉ ngơi lấy sức sau làm thêm. Nếu kéo dài thì rất có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ thể chất và tinh thần của mình. Bởi vậy chúng tôi cần được cập nhật kiến thức pháp luật lao động, hiểu rõ hơn về những quy định trong hoạt động này, để từ đó biết bảo vệ mình, đảm bảo sức khoẻ cho mình.

* Chị Trần Thị Lan, công nhân Công ty TNHH Everbest Việt Nam (Chi nhánh Cẩm Phả)

“Chính người lao động cũng đang vô tình vi phạm”

Có một thực tế là không ít người lao động như chúng tôi có nhu cầu và rất sẵn sàng làm thêm giờ, thậm chí là làm thêm quá giờ quy định khi doanh nghiệp đề nghị, yêu cầu. Dẫu biết rằng làm điều này là mình đang vi phạm về quy định pháp luật lao động, vô tình bỏ qua chính những quy định bảo vệ quyền lợi cho mình. Thế nhưng vì nhu cầu cuộc sống, vì cần tiền, vì muốn có thêm chút thu nhập, chúng tôi vẫn chấp nhận làm. Về bản thân tôi, tôi thật sự mong lao động sản xuất phát triển, doanh nghiệp tăng trưởng để chúng tôi chỉ cần làm đủ, làm đúng quy định cũng có nguồn thu nhập tương đối, đủ sức đáp ứng nhu cầu cơ bản của cuộc sống. Chúng tôi cũng rất mong các doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động quan tâm, chăm lo cho người lao động để họ yên tâm làm việc một cách hiệu quả và sáng tạo nhất, tạo ra giá trị sản xuất cao nhất.

Thanh Bình (Thực hiện)

 

,
.
.
.
.
.
.