Vẫn khó trong quản lý mỹ phẩm

Những năm gần đây, kinh  tế - xã hội trên địa bàn ngày càng phát triển, đời sống của người dân trong tỉnh cũng bởi vậy được nâng cao hơn. Cùng với đó, nhu cầu sử dụng mỹ phẩm để làm đẹp của chị em phụ nữ tăng lên. Tuy nhiên hiện nay, quản lý chất lượng mỹ phẩm trên địa bàn vẫn là vấn đề đáng bàn.

Chợ Hạ Long I của TP Hạ Long có gần chục quầy hàng kinh doanh mỹ phẩm. Tại đây, những mặt hàng mỹ phẩm ghi rõ nơi sản xuất chủ yếu là dầu gội đầu, keo dưỡng tóc, nhuộm tóc và một số mỹ phẩm liên quan đến chăm sóc da... Người bán hàng tại quầy hàng mỹ phẩm Bích Hường ở Chợ Hạ Long I, cho biết: “Trong năm, các cơ quan chức năng có đến đây để kiểm tra hàng nhái, hàng giả. Bởi vậy chúng tôi không dám bán các loại hàng giả”. Tuy nói vậy, nhưng trong vai trò là người mua hàng, tôi được các chủ hàng giới thiệu khá nhiều loại mỹ phẩm mang tên: Interate, shiseido, revival... nhưng chỉ có chữ nước ngoài mà không có phụ đề tiếng Việt, cũng chẳng ghi hạn sử dụng. Giá của các mặt hàng này khá cao, như phấn mắt từ 150.000-300.000 đồng/hộp, kem nền từ 450.000-700.000 đồng/lọ, phấn má hồng 150.000- 300.000 đồng/hộp. Theo các chủ hàng, đây là những mặt hàng sản xuất tại Nhật, Italia. Khi tôi thắc mắc về tem nhập khẩu, họ đều đưa ra lý do: Hàng xách tay nên không có tem. Thậm chí có chị còn khẳng định, mặt hàng này chỉ mỗi quầy chị có... nhưng thực tế sang các quầy khác vẫn thấy mặt hàng đó bán tràn lan.

Không chỉ ở chợ Hạ Long I mà các chợ khác trên địa bàn thành phố như chợ Hồng Hà, chợ Hạ Long II và chợ ở các huyện, thị, thành phố vẫn bày bán nhiều mặt hàng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc. Một người quen có kinh doanh mặt hàng mỹ phẩm cho tôi biết: “Ngoài nhập một số mặt hàng mỹ phẩm của các hãng trong nước và một số hàng nhập khẩu có tem chống hàng giả, có tem nhập khẩu về bán để phục vụ khách có kinh nghiệm, người quen, nhiều quầy mua cả mỹ phẩm làm nhái, làm giả để bán xen lẫn. Những mỹ phẩm đó ở chợ Móng Cái có rất nhiều chủng loại, mẫu mã với nhiều tên các hãng mỹ phẩm nổi tiếng”.

Một trong những quầy kinh doanh mỹ phẩm ở chợ Hạ Long (TP Hạ Long).

Ông Cao Minh Quang, Cục Trưởng Cục Quản lý dược Việt Nam cho biết: “Thị trường mỹ phẩm hiện nay còn ngổn ngang, có quản lý nhưng chưa bao quát. Về hạn sử dụng,  ghi nhãn hàng hoá còn tràn lan. Vừa qua, tổ chức EU tiến hành kiểm tra 50 sản phẩm mỹ phẩm cả nội và ngoại ở Việt Nam. Kết quả chỉ có 2 sản phẩm ghi nhãn đúng, còn lại là sai mà sai chủ yếu không ghi hạn sử dụng, chưa kể chất lượng bên trong”. Đó là những sản phẩm của các hãng có tiếng, còn thực tế, đủ các mặt hàng mỹ phẩm với các nhãn, mác khác nhau bày bán trên thị trường chưa thể quản lý được.

Được biết, trước đây, nhóm hàng mỹ phẩm được phân cho 4 ngành quản lý: Phần sản xuất liên quan đến Bộ Công nghiệp, đăng ký tiêu chuẩn tại Bộ Khoa học - Công nghệ, đăng ký chất lượng là Bộ Y tế và kiểm tra hậu mãi là Bộ Công thương. Từ năm 2007, Chính phủ quy định mối quản lý mỹ phẩm chung về Bộ Y tế. Trên địa bàn Quảng Ninh, quản lý chất lượng mỹ phẩm cũng được Sở Y tế giao về Trung tâm Kiểm nghiệm tỉnh. Mặc dù vậy, việc kiểm tra chất lượng mỹ phẩm ở Trung tâm không thể thực hiện được. Ông Đặng Cao Định, Giám đốc Trung tâm kiểm nghiệm tỉnh, cho biết: “Dù Trung tâm có đủ nhân lực, song từ khi được giao quản lý chất lượng mỹ phẩm đến nay, đơn vị vẫn chưa thực hiện được nhiệm vụ này. Nguyên nhân chủ yếu là không có máy móc, phương tiện kiểm nghiệm để phát hiện kim loại nặng, định lượng vi khuẩn, phẩm màu... trong mỹ phẩm. Chưa kể đến nếu muốn lấy mẫu mỹ phẩm gửi đi xét nghiệm vừa phải mua mẫu, vừa phải trả kinh phí xét nghiệm, số tiền lên tới vài triệu đồng/mẫu, lấy từ nguồn kinh phí hoạt động của cơ quan. Bởi vậy, chúng tôi không đủ kinh phí để hoạt động”. Trước đây, một số hãng như Nivea, Olay gửi mẫu đến Quản lý thị trường tỉnh đề nghị kiểm tra mặt hàng mỹ phẩm này trên thị trường để chống làm nhái, làm giả. Nhưng 2 năm gần đây, yêu cầu của những hãng này cũng không còn, bởi vậy, số đợt kiểm tra mặt hàng mỹ phẩm của Quản lý thị trường hàng năm cũng rất ít. Đây cũng là một trong những nguyên nhân mà các quầy kinh doanh mỹ phẩm vẫn mặc nhiên kinh doanh, bán những mặt hàng không rõ nguồn gốc. Trong khi đó, trên địa bàn tỉnh có rất ít đại lý mỹ phẩm của các hãng tên tuổi nên rất nhiều người vẫn mua hàng mỹ phẩm của các quầy kinh doanh trong chợ hoặc một số cửa hàng kinh doanh đủ các loại mỹ phẩm.

Mỹ phẩm là mặt hàng khá nhạy cảm bởi nó tác động trực tiếp đến da, mắt, niêm mạc gây ra một số tai biến đáng kể, tổn hại đến sức khoẻ của người tiêu dùng. Tuy nhiên, giá thành của các sản phẩm này khá cao, bởi vậy, nhiều người kinh doanh vẫn chạy theo lợi nhuận, kinh doanh những mặt hàng mỹ phẩm không nguồn gốc. Theo số liệu thống kê của Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội tỉnh, số người mắc các bệnh về da hàng năm tăng dần. Năm 2007 chỉ có hơn 3.000 ca bị sẩn ngứa da và trên 3.700 ca viêm da dị ứng; nhưng năm 2011, số bị sẩn ngứa da là 6.320 ca, viêm da dị ứng là 7.553 ca. Trong số  các nguyên nhân gây ra bệnh này có cả việc sử dụng mỹ phẩm, nhất là mỹ phẩm không đảm bảo chất lượng. Trong khi nhu cầu sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn ngày càng tăng thì việc quản lý kinh doanh mỹ phẩm, kiểm tra xử lý những cơ sở bán mỹ phẩm nhái, giả, không đảm bảo chất lượng... cũng cần phải tăng cường mạnh hơn nữa.

Thu Nguyệt