.

Trợ giúp pháp lý cho các đối tượng chính sách và người nghèo

Phấn đấu đảm bảo 100% yêu cầu cần trợ giúp

Cập nhật lúc 05:49, Chủ Nhật, 19/02/2012 (GMT+7)

Trong những năm gần đây, hoạt động TGPL trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực, góp phần vào việc nâng cao nhận thức của người dân trong lĩnh vực pháp luật, làm giảm bớt đơn thư tranh chấp và các khiếu kiện không cần thiết. Qua đó, góp phần đáng kể vào việc ổn định trật tự xã hội, hỗ trợ cho công cuộc phát triển kinh tế đi lên của tỉnh...

Có thể nhận thấy, trong khoảng vài năm trở lại đây, hoạt động trợ giúp pháp lý trên địa bàn tỉnh đã từng bước khẳng định được vai trò, vị trí quan trọng trong việc giúp đỡ về mặt pháp lý cho nhân dân, đem pháp luật đến gần hơn với đời sống của đồng bào miền núi, biên giới, hải đảo. Nhờ được TGPL miễn phí mà những người nghèo, những đối tượng chính sách có điều kiện tiếp cận, sử dụng các quy định của pháp luật để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Ngoài việc tổ chức các buổi tuyên truyền chung, cán bộ trợ giúp pháp lý của Trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh trực tiếp gặp gỡ người dân để trao đổi, giải đáp khúc mắc về pháp luật cho bà con.
Ngoài việc tổ chức các buổi tuyên truyền chung, cán bộ trợ giúp pháp lý của Trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh trực tiếp gặp gỡ người dân để trao đổi, giải đáp khúc mắc về pháp luật cho bà con.
Điều 10 Luật Trợ giúp pháp lý và Điều 2 Nghị định số 07/2007/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Trợ giúp pháp lý quy định những người sau đây được trợ giúp pháp lý:
-  Người nghèo.
- Người có công với cách mạng.
- Người già cô đơn, người tàn tật và trẻ em không nơi nương tựa.
- Người dân tộc thiểu số thường trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
- Những người thuộc các đối tượng khác được trợ giúp pháp lý theo quy định tại điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên
Theo Điều 34 Nghị định số 07/2007/NĐ-CP, các lĩnh vực trợ giúp pháp lý bao gồm:
1. Pháp luật hình sự, tố tụng hình sự và thi hành án hình sự.
2. Pháp luật dân sự, tố tụng dân sự và thi hành án dân sự.
3. Pháp luật hôn nhân gia đình và pháp luật về trẻ em.
4. Pháp luật hành chính, khiếu nại, tố cáo và tố tụng hành chính.
5. Pháp luật đất đai, nhà ở, môi trường và bảo vệ người tiêu dùng.
6. Pháp luật lao động, việc làm, bảo hiểm.
7. Pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng và pháp luật về chính sách ưu đãi xã hội khác.
8. Các lĩnh vực pháp luật khác liên quan đến chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói, giảm nghèo hoặc liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Theo báo cáo của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Quảng Ninh, trong năm 2011, Trung tâm đã thụ lý tổng số 544 vụ việc/496 người. Trong đó, tư vấn: 497 vụ việc/449 người; bào chữa: 39 vụ việc/39 người; đại diện ngoài tố tụng: 5 vụ việc/5 đối tượng. Tập trung vào các lĩnh vực pháp luật chủ yếu là đất đai với tổng số 237 vụ, chính sách ưu đãi 133 vụ. Ngoài ra, là các vụ việc liên quan đến các lĩnh vực dân sự, hôn nhân gia đình, hình sự, lao động, hành chính khiếu nại và các lĩnh vực pháp luật khác liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của công dân. Đặc biệt, từ khi triển khai văn bản số 1832/HĐTT ngày 9-6-2011 của Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng tỉnh Quảng Ninh về việc tiếp tục thực hiện TGPL cho trẻ em, người chưa thành niên trên địa bàn tỉnh, số vụ việc TGPL cho trẻ em, người chưa thành niên tăng lên đáng kể. Thông qua các hoạt động tư vấn, bào chữa, đại diện ngoài tố tụng, trung tâm TGPL đã trợ giúp miễn phí, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng TGPL có nhu cầu.

Bên cạnh đó, nhằm tạo điều kiện cho những đối tượng chính sách được TGPL sinh sống tại những xã thuộc vùng sâu, vùng xa khó khăn không có điều kiện tiếp cận dịch vụ TGPL, Trung tâm TGPL đã phối hợp với các cơ quan, tổ chức hữu quan như: Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Phòng Tư pháp các huyện, thị, thành phố, Báo Quảng Ninh... tổ chức các chương trình TGPL lưu động. Đây là một trong những hoạt động TGPL được đánh giá là đạt hiệu quả cao, tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng không có khả năng kinh tế, phương tiện đi lại được tiếp cận với hoạt động TGPL miễn phí, giảm được thời gian, chi phí đi lại cho người dân.

Một buổi trợ giúp pháp lý của Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh tại xã Yên Than (Tiên Yên).
Một buổi trợ giúp pháp lý của Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh tại xã Yên Than (Tiên Yên).

Thông thường, hàng tháng, trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đều tổ chức các đoàn công tác đến các vùng có tỷ lệ hộ nghèo cao, tập trung nhiều đồng bào dân tộc thiểu số để TGPL. Nếu như trước đây hoạt động TGPL lưu động chỉ dừng lại tại trung tâm các phường, xã thì đến nay công tác TGPL đã đi vào tận các thôn, khe, bản. Tại các chương trình TGPL lưu động, các đoàn trợ giúp lưu động đã có những buổi nói chuyện trực tiếp với người dân về pháp luật, nhận đơn yêu cầu TGPL và trực tiếp tư vấn cho những người thuộc diện TGPL có nhu cầu. Ngoài ra, trung tâm còn lồng ghép, phổ biến cho bà con về luật trợ giúp pháp lý, hướng dẫn những văn bản pháp luật mới, chế độ, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và nhà nước. Kết thúc mỗi buổi làm việc, các đoàn trợ giúp pháp lý đều phối hợp với cấp chính quyền cơ sở giải đáp những vướng mắc pháp luật liên quan đến đời sống hàng ngày của người dân.

Qua các đợt TGPL lưu động tại cơ sở, trung tâm còn tiến hành phát miễn phí hàng nghìn tờ rơi, tờ gấp... gồm những nội dung liên quan đến TGPL và các lĩnh vực pháp luật liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người dân (về dân sự, hôn nhân và gia đình...). Thông qua đó, từng bước nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật của bà con, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Năm 2011, trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đã tổ chức TGPL lưu động tại 68 xã, phường, thị trấn thuộc 14 huyện, thị, thành phố trong tỉnh, trong đó có nhiều xã đặc biệt khó khăn thuộc các huyện Ba Chẽ, Bình Liêu, Tiên Yên, Hoành Bồ, Hải Hà...

Trợ giúp viên gặp gỡ trao đổi giải đáp thắc mắc cho bà con vùng cao dân tộc thiểu số.
Trợ giúp viên gặp gỡ trao đổi giải đáp thắc mắc cho bà con vùng cao dân tộc thiểu số.

Cùng với các hoạt động TGPL lưu động, hoạt động TGPL tại văn phòng cũng luôn được quan tâm, chú trọng. Có một thực tế, từ trước đến nay, hầu hết các vụ việc, người dân đưa đến văn phòng đều là những vụ việc khó, phức tạp. Để thực hiện TGPL cho những trường hợp này thường mất nhiều thời gian và chi phí để xác minh làm rõ vụ việc. Chính vì vậy, sau khi thụ lý vụ việc, tuỳ theo lĩnh vực và đặc điểm của từng trường hợp cụ thể, lãnh đạo Trung tâm phân công cho các Trợ giúp viên, Cộng tác viên có nhiều kinh nghiệm cũng như có chuyên môn sâu về lĩnh vực tương ứng để thực hiện TGPL cho các đối tượng đạt hiệu quả cao. Bên cạnh đó, những đối tượng ở xa trung tâm, cán bộ tiếp dân còn thực hiện tư vấn qua điện thoại. Nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng TGPL cho người dân, Trung tâm đã thường xuyên tổ chức các đợt tập huấn bồi dưỡng cho cán bộ và cộng tác viên trong việc cập nhật các qui định mới của pháp luật cũng như những kỹ năng TGPL chuyên sâu.

Nói về những khó khăn trong hoạt động TGPL, bà Trần Thị Kim Dung, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh, cho biết, hiện nay, số đối tượng được TGPL được mở rộng hơn, tuy nhiên đội ngũ trợ giúp viên ở Trung tâm còn thiếu, chưa đáp ứng đủ yêu cầu công việc, thêm nữa kinh phí chi cho hoạt động này còn hạn chế. Công tác trợ giúp pháp lý cho đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp không ít khó khăn. Thực tế, đối với đồng bào dân tộc thiểu số, do trình độ, nhận thức còn hạn chế, nhiều người không biết tiếng phổ thông nên khó tiếp thu các quy định pháp luật; rất ít cán bộ trợ giúp pháp lý biết tiếng dân tộc, hiểu biết về phong tục tập quán của họ nên khó tư vấn, hướng dẫn và thuyết phục họ hiểu và làm theo pháp luật... Đây cũng là một trong những rào cản làm hạn chế phần nào hiệu quả hoạt động TGPL trong thời gian qua.

Để hoạt động TGPL đi vào cuộc sống, gắn với từng đối tượng được hưởng TGPL, giúp người dân nâng cao hiểu biết, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, năm 2012 này, Quảng Ninh phấn đấu đáp ứng 100% yêu cầu trợ giúp pháp lý của người nghèo, người có công với cách mạng, người già cô đơn, người tàn tật, trẻ em không nơi nương tựa, người dân tộc thiểu số thường trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Và Quảng Ninh xác định, TGPL lưu động là hoạt động trọng tâm của công tác TGPL trong năm 2012...

Thu Nguyên

Ý KIẾN NGƯỜI TRONG CUỘC

Ông Phạm Văn Sáu, Chủ tịch UBND xã Dân Chủ, huyện Hoành Bồ: “Cần quan tâm đào tạo cán bộ trợ giúp pháp lý biết tiếng các dân tộc thiểu số”
Theo chương trình kế hoạch, hàng năm của Phòng Tư pháp huyện Hoành Bồ thường xuyên phối hợp với Trung tâm TGPL tỉnh tổ chức các đợt trợ giúp pháp lý lưu động xuống các xã, thị trấn trên địa bàn huyện. Bên cạnh đó, chính quyền các xã cũng luôn quan tâm, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đến cán bộ và nhân dân nhằm góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân trên địa bàn. Có thể nói, các buổi trợ giúp do Trung tâm và Phòng Tư pháp huyện phối hợp tổ chức tại xã đã góp phần rất lớn vào hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật tới nhân dân. Đặc biệt, thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý lưu động, cán bộ của Trung tâm đã trực tiếp tư vấn, giải đáp những thắc mắc, tiếp nhận đơn yêu cầu trợ giúp của những đối tượng được hưởng trợ giúp theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý và của đông đảo bà con. Hay cũng có thể nói, hoạt động trợ giúp pháp lý lưu động xuống các xã đã góp phần phổ biến kiến thức pháp luật tới người dân, góp phần hạn chế tình trạng đơn thư, khiếu nại ở địa phương.

Tuy nhiên, qua tham dự một số buổi trợ giúp pháp lý lưu động ở địa phương, tôi nhận thấy vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục để hoạt động trợ giúp pháp lý đạt hiệu quả cao hơn. Đó là điều kiện về việc đi lại cũng như đời sống của nhiều hộ gia đình bà con dân tộc thiểu số ở thôn, bản vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn nên phần nào ảnh hưởng đến nhận thức của bà con. Hơn nữa, khi bà con đến tham dự buổi trợ giúp pháp lý lưu động do Trung tâm tổ chức tại địa phương, phần còn e ngại, phần không biết tiếng Kinh, trong khi cán bộ của Trung tâm lại không biết tiếng dân tộc của bà con, nên việc trao đổi với cán bộ, thậm chí chỉ là việc điền vào mẫu đơn yêu cầu trợ giúp đối với bà con cũng rất lúng túng. Do đó, bản thân tôi rất mong có thêm nhiều buổi trợ giúp xuống cơ sở, đặc biệt Trung tâm nên phối hợp với trợ giúp viên biết tiếng của bà con dân tộc. Đồng thời có kế hoạch xây dựng đào tạo cán bộ của Trung tâm biết tiếng của bà con dân tộc thiểu số. Qua đó, không chỉ giúp cho việc trao đổi mà còn đi sâu tìm hiểu phong tục tập quán của bà con góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả của hoạt động trợ giúp pháp lý...

Anh Trần Quý Cường, chuyên viên Trung tâm TGPLNN tỉnh: “Các cấp chính quyền địa phương cần vào cuộc tích cực hơn nữa”
Hàng năm, Trung tâm TGPLNN tỉnh tổ chức trung bình trên 60 buổi trợ giúp lưu động xuống các xã, phường, thị trấn ở 14 huyện, thị, thành phố trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, Trung tâm còn thực hiện hàng trăm buổi trợ giúp pháp lý cho người dân ngay tại trụ sở Trung tâm. Nếu trước kia kế hoạch triển khai hoạt động TGPL do Sở Tư pháp ban hành, thì 2 năm trở lại đây kế hoạch này do UBND tỉnh ban hành. Hoạt động TGPL, nhất là TGPL lưu động xuống các xã, phường, thị trấn, đặc biệt là những xã vùng sâu, vùng xa, biên giới hải đảo mang ý nghĩa rất lớn, góp phần đáp ứng yêu cầu dịch vụ pháp lý, tư vấn, giải đáp thắc mắc cho đối tượng được trợ giúp theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý cũng như đông đảo người dân ở các địa phương. Phần lớn, các huyện, thị xã, thành phố đều triển khai thực hiện theo kế hoạch về hoạt động trợ giúp pháp lý xuống các xã, phường, thị trấn khá nghiêm túc. Cụ thể, Phòng Tư pháp cấp huyện phối hợp với chính quyền cấp xã đẩy mạnh tuyên truyền Luật Trợ giúp pháp lý xuống thôn, bản, xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết về thời gian, địa điểm, thông báo rộng rãi để người dân đến tham dự các buổi trợ giúp pháp lý. Tuy nhiên, qua nhiều năm tham gia đoàn công tác của Trung tâm xuống trợ giúp lưu động ở các xã ở các huyện miền núi, tôi thấy vẫn còn hiện tượng một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến hoạt động này. Vì vậy đã xảy ra tình trạng, kế hoạch tổ chức buổi trợ giúp đã được thông báo cụ thể thời gian, địa điểm trước đó hàng tuần, nhưng khi đoàn công tác của Trung tâm xuống địa điểm tổ chức trợ giúp pháp lý ở xã thì bà con đến tham dự rất rời rạc. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến chương trình hoạt động của Trung tâm, lại vừa tốn thời gian và kinh phí đi lại. Vì vậy, mong rằng, để hoạt động TGPL lưu động ngày càng phát huy hiệu quả, dần trở thành “cầu nối” với người dân, rất cần sự vào cuộc tích cực, sự phối hợp, chỉ đạo chặt chẽ của các cấp chính quyền địa phương hơn nữa.

Ông Trần Văn Chắn, thôn Châu Hà, xã Quảng Lợi, huyện Đầm Hà: “Đa dạng hoá hình thức trợ giúp pháp lý”
Hàng năm, Phòng Tư pháp huyện Đầm Hà phối hợp với Trung tâm TGPLNN tỉnh thực hiện các buổi trợ giúp pháp lý lưu động xuống nhiều xã trên địa bàn huyện Đầm Hà, trong đó có xã Quảng Lợi. Hầu như lần nào khi Trung tâm xuống trợ giúp tại địa phương, tôi và nhiều bà con trong thôn đều đến tham dự. Cá nhân tôi dù không có nhu cầu trợ giúp đối với việc của gia đình, nhưng vẫn thường xuyên tham dự vì qua những buổi như vậy rất có ích, giúp cho tôi nắm được những kiến thức pháp luật mới, chính sách của Nhà nước. Qua đó, truyền đạt lại cho mọi người trong gia đình và làng xóm, luôn sống và tuân thủ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, với những xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa, nơi đời sống của bà con còn nhiều khó khăn, nhận thức còn hạn chế thì việc thực hiện tư vấn, giải thích cũng như trợ giúp cho bà con cần lựa chọn hình thức trợ giúp phù hợp. Hơn nữa, với tập quán canh tác của bà con miền núi chủ yếu làm nương rẫy, nên cần bố trí địa điểm xuống nhà văn hoá ở thôn, bản và thời gian vào buổi tối để bà con tham dự đông đủ hơn. Đồng thời cần đa dạng hoạt động trợ giúp pháp lý gắn với tuyên truyền pháp luật dưới nhiều hình thức như: Phát tờ gấp pháp luật, hỏi đáp về pháp luật, sân khấu hoá hoạt động trợ giúp gắn với các CLB pháp luật ở địa phương. Có như vậy, mới tạo điều kiện thuận lợi cho bà con, nhất là bà con dân tộc thiểu số có cơ hội tiếp cận với dịch vụ pháp lý, nắm và hiểu hơn về pháp luật, góp phần hạn chế những vi phạm pháp luật không đáng có.

Chị Đoàn Thị Nhá, thôn 3, xã Điền Công, TP Uông Bí: “Tăng cường trợ giúp, tuyên truyền pháp luật đến thanh, thiếu niên”
Hoạt động trợ giúp pháp lý lưu động xuống các địa phương, nhất là những xã còn khó khăn như xã Điền Công là việc làm hết sức có ý nghĩa, thông qua đó chuyển tải kiến thức pháp luật đến người dân ở địa phương. Điền Công vốn được tách ra từ huyện Yên Hưng và sáp nhập vào TP Uông Bí. Mấy năm gần đây được nhà nước quan tâm đầu tư làm đường giao thông, kiên cố hoá kênh mương, trường học, trạm y tế được xây mới, đưa nước ngọt về phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất cho bà con. Nhờ vậy, đời sống của bà con cũng như điều kiện sinh hoạt được cải thiện rất nhiều. Tuy nhiên, do nằm cách xa trung tâm thành phố, đời sống một số hộ còn khó khăn nên chưa thực sự quan tâm đến việc học hành của con, em mình. Vì vậy, số các em học lên bậc THPT còn ít, nên phần nào ảnh hưởng đến nhận thức về pháp luật, nhất là những thanh niên mới lớn thường hay tụ tập rượu chè gây mất an ninh trật tự ở địa phương. Vì vậy, tôi mong muốn Trung tâm TGPLNN tỉnh cũng như Phòng Tư pháp thành phố cần tăng cường nhiều hơn nữa những đợt trợ giúp cũng như tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến thanh, thiếu niên cũng như đông đảo nhân dân ở địa phương. Ngoài ra, cần làm đa dạng, phong phú hình thức trợ giúp, tư vấn, tuyên truyền pháp luật xuống các trường học, thôn, xóm, khu dân cư ở địa phương. Thông qua đó để những thanh thiếu niên và người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần vào việc giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương luôn ổn định.

Phạm Hoạch

 

 

,
.
.
.
.
.