.

Xu hướng trẻ vị thành niên phạm tội theo kiểu “bầy đàn”: S.O.S

Cập nhật lúc 05:11, Chủ Nhật, 13/11/2011 (GMT+7)

Theo báo cáo của Bộ Công an, trong thời gian gần đây, số đối tượng phạm pháp hình sự ở độ tuổi vị thành niên trên cả nước đang có chiều hướng gia tăng. Đáng nói hơn, các đối tượng thường không phạm tội một mình mà theo kiểu "bầy đàn"; điều này không chỉ thể hiện qua việc những kẻ gây án được sự hưởng ứng, hỗ trợ đắc lực của bạn bè, mà còn ở mục đích phạm tội chủ yếu chỉ là để kiếm tiền cùng nhau tiêu xài, ăn chơi xả láng... Đây là một thực trạng đáng báo động đang diễn ra ở nhiều địa phương trên cả nước, trong đó có Quảng Ninh...

“Hết tiền tiêu là rủ nhau... đi cướp!”

Tại cơ quan điều tra (Công an tỉnh), chúng tôi đã được các cán bộ cảnh sát cung cấp cho nhiều thông tin về những vụ án hình sự đã xảy ra trên địa bàn tỉnh thời gian gần đây mà đối tượng phạm tội là những người trong độ tuổi vị thành niên. Cũng cần nói ngay, đây mới chỉ là những vụ án mang tính chất nghiêm trọng, đã có kết luận của cơ quan điều tra (còn có không ít trường hợp khác, hoặc do chưa xác định được đối tượng, hoặc do người bị hại không tố giác v.v... nên  vẫn chưa được làm rõ)! Nhưng chỉ với một số vụ án này thôi thì cũng đã đủ để "gây sốc"; bởi hầu hết những đối tượng phạm tội đều ở độ tuổi "bấm ra sữa". Và đặc biệt, "cái cách" mà bọn chúng gây án, kể cả những vụ án giết người, lại diễn ra hết sức "ngẫu hứng" - Đây mới thực sự là điều đáng lo ngại! Như vụ án giết người cướp xe ôm xảy ra ở khu vực Cao Sơn (TX Cẩm Phả) vào dịp tháng 3-2011 là một ví dụ điển hình. Theo tài liệu điều tra, ngày 18-3-2011, Ngô Quang Tùng (SN 1991) và Vũ Duy Tuấn (SN 1992) cùng Vũ Mạnh Đoàn (SN 1991) đang ăn nghỉ, tá túc ở khách sạn Minh Anh (Uông Bí), rủ nhau về Cẩm Phả ban đầu chỉ với ý định "lừa mượn xe máy của người thân mang đi cầm cố, lấy tiền tiêu xài"… Khi không thực hiện được ý định đó, Tùng còn gọi điện rủ thêm anh họ là Vũ Đình Huy (SN 1982) "nhập bọn" để đi cướp xe máy! Âm mưu không thành, Huy tách hội, còn lại Tùng, Tuấn, Đoàn hết tiền, đi lang thang và sáng 19-3, cả bọn sà vào một quán chơi "xèng"… "-Để tao chơi mấy ván, nếu thắng thì bọn mình lấy tiền về Uông Bí ăn chơi..." - Đoàn nói với cả bọn. Nhưng kết quả, Đoàn bị thua bạc, nên tách hội, về Uông Bí một mình. Chỉ còn Tùng và Tuấn ở lại đã gọi một người lái xe ôm (tên là Vũ Hữu Lìn, SN 1950) đề nghị chở xuống khu Cao Sơn. Và tại đây, bọn chúng đã đâm chết người lái xe ôm tội nghiệp để cướp xe máy cùng một chiếc điện thoại di động…

Thời gian qua có không ít những vụ án nghiêm trọng được đưa ra xét xử tại TAND tỉnh mà bị cáo là những trẻ vị thành niên. (Trong ảnh: Phiên tòa xét xử Ngô Văn Nghi và đồng bọn phạm tội giết người ở Bãi Cháy, TP Hạ Long).
Thời gian qua có không ít những vụ án nghiêm trọng được đưa ra xét xử tại TAND tỉnh mà bị cáo là những trẻ vị thành niên. (Trong ảnh: Phiên tòa xét xử Ngô Văn Nghi và đồng bọn phạm tội giết người ở Bãi Cháy, TP Hạ Long).
Kết quả nghiên cứu về tội phạm giết người từ năm 2007-2010 mà Trung tâm Nghiên cứu tội phạm học và phòng ngừa tội phạm cho thấy, có tới 46% số người phạm tội xuất thân trong những gia đình phức tạp, có vấn đề (đa số các gia đình này có người dính líu đến tiền án, tiền sự, làm những nghề phi pháp); 18% đối tượng có hoàn cảnh gia đình bố mẹ ly hôn phải sống với anh chị, ông bà từ nhỏ; 14% đối tượng sống trong gia đình có văn hóa ứng xử thấp (mặc dù có đầy đủ cha, mẹ; vợ chồng nhưng trình độ văn hóa của bố, mẹ; vợ hoặc chồng và các anh chị em thấp, thường xử sự thiếu tôn trọng nhau, có các xung đột, cãi vã thường xuyên xảy ra trong gia đình); 7% xuất phát trong gia đình giàu có, bố mẹ, vợ hoặc chồng có lối sống buông thả, ích kỷ, sĩ diện hão hoặc nuông chiều nhau thái quá; 11% có hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn. Chỉ có 4% thủ phạm sinh ra từ những gia đình bình thường.

Qua vụ án này, dư luận thực sự bức xúc. Nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao "bọn trẻ" lại có thể phạm tội một cách "nhẹ tênh" như vậy? Việc bọn chúng bàn nhau đi "cướp của, giết người" cứ như… đi làm việc gì đó bình thường để kiếm tiền tiêu vậy! Tùng và Tuấn là những kẻ thực hiện hành vi nên chắc chắn sẽ bị pháp luật xử phạt; nhưng còn những đối tượng như Đoàn, như Huy, may mắn đã không can dự, thì thế nào? Rõ ràng, với một bộ phận thanh, thiếu niên hiện nay, nguy cơ trở thành tội phạm là rất lớn…

Điều này càng được khẳng định rõ hơn qua một số vụ cướp mang tính chất khá "chuyên nghiệp" của một nhóm trẻ vị thành niên trên dọc tuyến QL18A và QL10A, thuộc các địa bàn Đông Triều, Yên Hưng, Uông Bí, Hạ Long… Đối tượng gây án chỉ gồm 6 tên, là Vũ Văn Công (SN 1994), Nguyễn Hồng Sơn (SN 1995), Phạm Việt Tùng (SN 1991), Trần Đình Khương (SN 1994), Phạm Thế Khảng (SN 1995), Dương Văn Đức (SN 1993); vậy mà chỉ trong vòng 2 tháng (từ tháng 5 đến tháng 7 vừa qua), bọn chúng đã thực hiện không dưới 40 vụ cướp. Hành vi của chúng rất trắng trợn, liều lĩnh, thể hiện rõ thái độ bất chấp, coi thường pháp luật… Và đặc biệt, như đã nói ở trên, tính chất "bầy đàn" khi thực hiện hành vi phạm tội của các đối tượng bộc lộ rõ nét trong từng vụ án; hầu như những kẻ gây án chỉ nhằm mục đích kiếm tiền để ăn chơi, tiêu xài sa đọa…  

“Đánh người chỉ vì... bạn bảo đánh!”

Tính chất "bầy đàn" trong các vụ án mà đối tượng phạm tội là trẻ vị thành niên thời gian qua còn thể hiện ở một nét khác, đó là động cơ phạm tội đôi khi chỉ bởi những lý do nghe thật khó tin… Còn nhớ vào dịp cuối năm 2010, tại TP Móng Cái, đã xảy ra một vụ án mạng, mà nguyên nhân chỉ do mâu thuẫn giữa nhóm thanh, thiếu này với nhóm thanh, thiếu niên khác, dẫn đến xung đột, ẩu đả… Vụ án xảy ra vào khoảng 21 giờ ngày 14-11-2010, Phạm Văn Hải (SN 1992) ngồi ở quán nước cạnh sân patanh ở phường Hòa Lạc, gọi điện cho bạn là Hứa Ngọc Tuấn (SN 1993) đến gặp Hải để... "có việc cần giải quyết"! Tuấn lại rủ thêm mấy người bạn, là Hoàng Văn Tuấn (SN 1994), Hoàng Vĩnh Liêu (SN 1993), Vũ Thị Hồng Thanh (SN 1993) cùng đi. Đến nơi, cả bọn thấy Hải cùng 2 người bạn nữa đang ngồi trong quán. Khi thấy các bạn của mình đến, Hải chỉ vào 1 thanh niên mặc áo trắng mà cả bọn đều chưa gặp bao giờ, (tên là Hà Văn Công, SN 1992, cùng trú tại phường Hải Hòa, TP Móng Cái) đang trượt pa tanh và nói rằng người này vừa đánh mình! Chỉ nghe Hải nói như vậy, Tuấn và cả bọn cùng Hải xông ra chặn anh Công và dùng chân, tay đấm đá, khiến anh Công bị ngất, gục ngay trên sân pa tanh. Sau khi đánh anh Công xong, bọn chúng quay lại quán nước ngồi thì nhìn thấy Nguyễn Đức Hải (SN 1992) đi đến chỗ anh Công đang gục trên sân patanh. Thấy vậy, Phạm Văn  Hải lại hô cả bọn xông vào đánh Nguyễn Đức Hải. Bị đánh bất ngờ, Đức Hải đã rút một con dao bấm trong người ra đâm loạn xạ vào đám người tấn công mình rồi bỏ chạy về phía sàn nhạc gần đó. Phạm Văn Hải và cả bọn đuổi theo một đoạn thì thấy mấy người bạn của Đức Hải từ trong sàn nhạc chạy ra nên quay đầu bỏ chạy. Phạm Văn Hải chạy ra đến đại lộ Hòa Bình thì gục xuống vỉa hè (Có lẽ do trúng dao của Đức Hải) và mặc dù được đưa đi cấp cứu nhưng do vết thương quá nặng nên đã tử vong...

Ngoài ra, còn nhiều vụ án khác mà động cơ gây án chỉ là bởi những lý do "không đáng có" (như do cãi nhau, dẫn đến xung đột vì va quệt xe máy, do "tức khí" vì "nhìn đểu" v.v...). Tất cả cho thấy sự tha hóa đạo đức trong giới trẻ hiện nay đang là vấn đề rất đáng báo động…

Đâu là nguyên nhân?

Theo cơ quan điều tra, khoảng 3-4 năm trở lại đây, trên địa bàn Quảng Ninh đã xuất hiện nhiều nhóm tội phạm tập thể, mỗi đối tượng thường gắn với một biệt danh đi cùng với "chiến tích" là những vụ gây lộn, ẩu đả. Địa bàn hình thành và hoạt động của các nhóm tội phạm này thường tập trung ở những nơi đô thị, thành phố sầm uất với nhiều trung tâm vui chơi, giải trí, dễ kiếm tiền, như Móng Cái, Uông Bí, Hạ Long... Thiếu tá Hoàng Văn Định, Đội trưởng Đội Trọng án (Phòng CSĐT tội phạm về TTXH, Công an tỉnh) cho biết, đa số trong chúng là những đối tượng đua đòi, lười lao động và nghiện game online. Và để có tiền ăn chơi, tá túc tại các nhà nghỉ, bọn chúng thường bàn nhau thực hiện các hành vi phạm pháp luật như cướp giật, trấn lột, tống tiền... Một điều nhận thấy rất rõ, đó là phần lớn các đối tượng này đều xuất thân trong những gia đình có nhiều chuyện phức tạp, như bố mẹ sống ly thân, thiếu sự quản lý, kèm cặp chăm lo cho con cái... Và nghiêm trọng hơn, có một số bậc phụ huynh do mải làm ăn, không quan tâm đến con cái, vì thế còn không biết con mình phạm pháp(!). Đáng buồn hơn, có những gia đình khi phát hiện con em mình có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì còn tỏ thái độ "bất hợp tác" với cơ quan chức năng; thậm chí còn bao che, dung túng cho những lầm lỗi khiến con em mình ỷ thế bố mẹ, tiếp tục có những sai phạm lớn hơn...Đây là tiếng chuông cảnh tỉnh, trước khi sự việc ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn!

Trung Luận - Thu Nguyên
 

Ý KIẾN NGƯỜI TRONG CUỘC

Anh Hoàng Quốc Trung, Bí thư Thành Đoàn Uông Bí: “Cần quan tâm nhiều hơn nữa đến vấn đề giải quyết việc làm cho thanh, thiếu niên...”

Trong thời gian qua, hiện tượng nhóm thanh, thiếu niên sống theo kiểu "bầy đàn" vi phạm pháp luật đã xảy ra trên địa bàn thành phố. Mặc dù, các đối tượng đó đã được tổ chức Đoàn quan tâm thu hút họ tham gia các hoạt động lành mạnh, nhưng thực sự chưa hiệu quả. Họ còn thờ ơ với hoạt động của tổ chức Đoàn - Hội, sống khép mình, có những trường hợp trở nên mặc cảm, tự ti, ngại va chạm hoặc tiếp xúc với những người lạ, khi trở về gia đình ít giao tiếp với người thân. Theo tôi, đây là một vấn đề rất đáng quan tâm, và nếu không có các biện pháp thiết thực phòng chống sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Chính vì vậy, để thanh, thiếu niên không sa ngã vào các hoạt động vi phạm pháp luật, việc đầu tiên là mỗi gia đình cần có trách nhiệm hơn trong việc quan tâm, giáo dục cho con em mình; thực hiện thật tốt cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư"... Đồng thời, các cơ quan chức năng, nòng cốt là lực lượng công an, an ninh xung kích, cần tiếp tục phát huy có hiệu quả các phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Nhà trường, các tổ chức đoàn thể, khu dân cư triển khai thật tốt những nhiệm vụ của mình, cần có những mô hình cụ thể thu hút hoạt động của các đối tượng nói trên. Đặc biệt là việc hỗ trợ, động viên các đối tượng lầm lỡ tái hoà nhập cộng đồng cũng như giải quyết việc làm để thanh thiếu niên
tự tin bước vào cuộc sống...

Chị Trần Thị Yến, khu 8, phường Quang Hanh, TX Cẩm Phả: “Gia đình vẫn là yếu tố quan trọng nhất trong việc giáo dục, hình thành nhân cách, lối sống cho con em mình…”

Tôi cho rằng, những hành vi phạm tội của thanh, thiếu niên đang gia tăng, khi ngày càng có nhiều thanh niên từ bỏ cuộc sống gia đình để tụ tập cùng bạn bè, thực hiện các hành vi phạm pháp, tha hóa về đạo đức. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, có lẽ một phần do ảnh hưởng của cơ chế thị trường và các luồng thông tin đa chiều, đặc biệt từ mạng Internet, các mạng xã hội thiếu lành mạnh đã làm cho một bộ phận thanh niên nhiễm các thói hư, tật xấu. Bên cạnh đó, ở không ít gia đình vẫn còn có những bậc làm cha mẹ chưa thực sự quan tâm, làm tấm gương tốt cho con cái noi theo. Mọi vấn đề dạy dỗ con cái còn phó mặc cho nhà trường và xã hội. Nhiều gia đình, nuông chiều con cái quá mức, cho con em mình đi chơi quá khuya, lang thang tại các quán Internet là điều kiện thuận lợi cho các đối tượng xấu rủ rê, lôi kéo. Tôi nghĩ, để thanh thiếu niên có lối sống lành mạnh thì bên cạnh sự phối hợp của nhà trường, các cơ quan chức năng, tổ chức xã hội thì gia đình vẫn là yếu tố quan trọng nhất trong việc giáo dục, hình thành nhân cách, lối sống của mỗi người. Các cơ quan chức năng cũng cần có chế tài xử lý nghiêm hơn với những hành vi phạm tội tập thể. Cũng như cần tăng cường, siết chặt hơn nữa công tác quản lý nhân hộ khẩu trên địa bàn.

Em Vũ Thị Hiền Anh, học sinh lớp 11 chuyên Toán Trường THPT Chuyên Hạ Long: “Cần nhiều hơn nữa sự quan tâm đúng mức của gia đình, nhà trường và toàn xã hội”

Hiện nay, thực trạng học sinh, sinh viên trong lứa tuổi đến trường vi phạm pháp luật ngày càng nhiều. Không chỉ là số lượng mà mức độ nghiêm trọng của các vụ việc vi phạm cũng ngày một tăng cao. Những vụ việc như trộm cắp, cướp tài sản, thậm chí là cả giết người… ngày càng có sự xuất hiện nhiều của đối tượng là học sinh, sinh viên, những bạn đang còn trong lứa tuổi ăn học, đến trường…

Theo em, nguyên nhân của tình trạng đó một phần rất lớn là do các bạn trẻ thiếu vắng sự quan tâm, chăm sóc, dạy bảo của gia đình, người thân. Vì bố mẹ quá mải mê làm ăn kinh tế, lo lắng đến các vấn đề ngoài xã hội mà quên đi việc chăm lo, dạy dỗ con cái. Có những bạn thiếu thốn tình cảm nên đã sa ngã theo những thói hư tật xấu, những tệ nạn xã hội, dần dần các bạn đã bị đánh mất đi nhân cách của mình. Một phần nguyên nhân cũng có thể do sự phối hợp chưa tốt giữa gia đình và nhà trường. Khi học sinh, sinh viên bước ra khỏi cánh cổng nhà trường thì không được quản lý, quan tâm. Bên cạnh đó, những bạn đã lỡ bước chân vào con đường xấu, khi nhận ra lỗi lầm, muốn quay trở lại thì đôi khi lại phải chịu sự xa lánh, kỳ thị của các bạn đồng trang lứa, thậm chí là cả xã hội. Vì thế các bạn lại tiếp tục trượt dài theo những "vết xe đổ".

PV

 

,
.
.
.
.
.