.

Biện pháp phát triển thương mại cửa khẩu

Cập nhật lúc 07:06, Thứ Năm, 13/01/2011 (GMT+7)
Với những tiềm năng hệ thống cửa khẩu, cảng biển, cảng nước sâu, Quảng Ninh có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và của Vùng.

Để kinh tế Quảng Ninh phát triển nhanh và bền vững, một trong những con đường là phát triển thương mại biên giới, mở rộng giao lưu thương mại dịch vụ ...

 
Xuất khẩu hàng hoá qua cửa khẩu Bắc Phong Sinh.

Cơ sở hạ tầng yếu và thiếu

Trong những năm qua, cơ sở hạ tầng các khu kinh tế chưa được tập trung nâng cấp phù hợp với yêu cầu phát triển mạng lưới các loại hình thương mại. Tại các huyện biên giới đến nay đã có trên 30 chợ đang hoạt động với mục tiêu phục vụ nhu cầu trao đổi hàng hoá của nhân dân các địa phương biên giới, trong đó có 4 chợ biên giới đồng thời là chợ cửa khẩu được hưởng các chính sách của chợ biên giới, chợ cửa khẩu đó là chợ Móng Cái (I, II, III) thuộc khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái; chợ Bắc Phong Sinh thuộc khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh và chợ Hoành Mô, chợ Đồng Văn thuộc khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn.

Hoạt động của các chợ đã tạo nguồn thu cho ngân sách, giải quyết việc làm cho một bộ phận nhân dân, góp phần tích cực vào việc thúc đẩy trao đổi hàng hoá của nhân dân trong vùng cũng như các hoạt động thương mại qua biên giới Trung Quốc. Tuy nhiên, hiện nay ngoài chợ cửa khẩu Móng Cái, các chợ còn lại cơ sở vật chất thấp kém, nhiều chợ đã xuống cấp và không an toàn trong quá trình hoạt động như chợ trung tâm huyện Bình Liêu, chợ trung tâm huyện Hải Hà. Mặt khác do kinh tế ở các huyện miền núi còn nhiều khó khăn nên việc xã hội hoá hoặc kêu gọi đầu tư của xã hội vào việc xây dựng chợ là không thực hiện được. Bên cạnh đó, ngoài cửa khẩu quốc tế Bắc Luân thuộc thành phố cửa khẩu Móng Cái đối diện với Trung Quốc là cửa khẩu Đông Hưng (cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái - Đông Hưng). Là cửa khẩu quốc tế được mở theo hiệp định tạm thời giữa hai Chính phủ Việt Nam - Trung Quốc ký ngày 7-11-1991. Cửa khẩu Hoành Mô thuộc Khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn, đối diện với Trung Quốc là cửa khẩu Đồng Tông là cặp cửa khẩu đã nằm trong 21 cặp cửa khẩu Chính phủ hai nước ký Hiệp định tạm thời dự kiến sẽ mở khi có đủ điều kiện. Là cửa khẩu có tốc độ phát triển khá nhanh, lượng hàng hoá xuất nhập khẩu cũng như nhu cầu qua lại của công dân hai nước qua đây hàng năm rất lớn. Về phía tỉnh đã nhiều lần trao đổi, đề nghị phía bạn cùng mở và nâng cấp cặp cửa khẩu này thành cặp cửa khẩu chính, về cơ bản Trung Quốc đồng ý song đến nay vẫn chưa thống nhất được. Đến nay cửa khẩu phía Việt Nam có đủ lực lượng và hoạt động như một cửa khẩu chính, song phía Trung Quốc vẫn quản lý và hoạt động như một cửa khẩu địa phương.  Cửa khẩu Bắc Phong Sinh thuộc Khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh, đối diện với Trung Quốc là Lý Hoả. Theo hiệp định tạm thời cặp cửa khẩu này không có trong danh sách 21 cặp cửa khẩu dự kiến sẽ mở. Nhiều năm qua đặc biệt từ khi Chính phủ Việt Nam có Quyết định thành lập Khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh, cửa khẩu này đã được quan tâm đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng như sân bãi, nhà kiểm hoá, đường vận chuyển hàng hoá để thông quan nối liền thuận lợi, đồng thời các lực lượng làm nhiệm vụ ở cửa khẩu được củng cố (Hải quan, biên phòng, kiểm dịch và cơ quan quản lý cửa khẩu cấp huyện). Hiện nay phía Việt Nam đã quản lý và hoạt động của cửa khẩu đã đạt quy mô của một cửa khẩu chính, song phía cửa khẩu của bạn vẫn hoạt động và quản lý như một điểm thông quan.

Tăng cường đầu tư, phát huy lợi thế

Quảng Ninh chưa có quy hoạch tổng thể chung về hệ thống các cửa khẩu, điểm thông quan trên tuyến biên giới. Các cửa khẩu hiện có được quy hoạch do xuất phát từ nhu cầu thực tế, độc lập, riêng lẻ, không có căn cứ chung nên tính thống nhất còn hạn chế.

Do chưa có quy hoạch chung nên cơ sở hạ tầng thương mại tại các khu kinh tế cửa khẩu phát triển còn mang tính tự phát, phân tán, không văn minh thương mại, thường xuyên quá tải, các tuyến đường ra cửa khẩu việc đi lại còn rất khó khăn, ảnh hưởng đến công tác quản lý, hàng hoá dễ bị thẩm lậu, không đảm bảo môi trường và chưa tương xứng với tiềm năng thế mạnh của địa phương. Quy hoạch, xây dựng các trung tâm hàng hoá theo hướng tập trung có quy mô lớn (trung tâm chế biến, phân loại, kho bảo quản hàng hoá chờ xuất) tại các địa phương biên giới để phục vụ cho hoạt động xuất nhập của cả nước qua biên giới với Trung Quốc. Từ năm 2003 về trước vốn đầu tư cơ sở hạ tầng các khu kinh tế cửa khẩu được thực hiện theo tỷ lệ điều tiết đầu tư trở lại các khoản thu của ngân sách nhà nước, nhờ đó nhiều công trình quan trọng đã được đầu tư xây dựng, đặc biệt các công trình cửa khẩu, giao thông, điện, nước, văn hoá xã hội ở vùng biên giới. Từ năm 2004 đến nay được thực hiện theo cơ chế hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương, nguồn vốn đầu tư hạn hẹp nên rất khó khăn trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng khu vực biên giới.

Để phát triển mạnh hơn nữa hoạt động dịch vụ thương mại biên giới, cần tập trung nguồn lực từ Trung ương đến địa phương để xây dựng và phát triển các khu kinh tế cửa khẩu, trung tâm thương mại và hệ thống chợ vùng biên. Đồng thời hình thành một hệ thống kho bảo quản hàng hoá chờ thông quan hiện đại (kho lạnh) nhằm giúp kéo dài thời gian bảo quản hàng hoá nhất là hàng hóa nông sản của Việt Nam tại khu vực cửa khẩu. Đây thực chất cũng là một hình thức phát triển kinh tế dịch vụ các địa phương vùng biên thông qua việc tăng nguồn thu phí lưu kho. Có như vậy, chúng ta mới đạt mục tiêu đến năm 2015, kim ngạch xuất khẩu chung qua các cửa khẩu của tỉnh đạt 9-10 tỷ USD, trong đó xuất khẩu qua các cửa khẩu biên giới chiếm 60-65%, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bình quân tăng 14%-15%. Ngoài việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá, cần tận dụng lợi thế của tỉnh để đẩy mạnh các hoạt động TNTX, CK sang Trung Quốc qua các cửa khẩu trên biên giới của tỉnh Quảng Ninh. Phấn đấu giá trị hàng TNTX, CK, KNQ chiếm 25-35% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên địa bàn.

,
.
.
.
.
.
.