Phát triển hợp tác xã: Cần thay đổi từ nếp nghĩ, cách làm

Thứ Năm, 26/03/2020, 13:53 [GMT+7]
.
.

Những năm qua, kinh tế tập thể có nhiều chuyển biến tích cực cả về số lượng, chất lượng, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh. Tuy nhiên, việc phát triển của các hợp tác xã (HTX) - lực lượng chính của kinh tế tập thể, hiện còn nhiều khó khăn, chưa xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh.

Năm 2019, toàn tỉnh đã có 83 HTX thành lập mới, nâng tổng số lên 548 HTX; có 56 HTX tham gia vào chương trình OCOP của tỉnh. Doanh thu bình quân 1 HTX ước đạt 508 triệu đồng/năm, thu nhập bình quân 67,8 triệu đồng/người/năm.

Liên minh HTX tỉnh tổ chức nhiều hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, đẩy mạnh công tác tư vấn, hỗ trợ, vay vốn, xúc tiến thương mại… giúp các HTX, tổ hợp tác hoạt động hiệu quả, giải quyết việc làm, đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương.

 

Tuy nhiên, theo đánh giá của cơ quan chức năng tỉnh, phát triển của các HTX hiện nay chưa xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh, tăng trưởng còn thấp, chưa ổn định.

Khó khăn các HTX thường gặp là hạn chế về vốn vay ưu đãi, huy động vốn ngân hàng. Tổng số vốn bình quân 1 HTX trên địa bàn tỉnh chưa cao, trung bình khoảng 500 triệu đồng/HTX, thậm chí vài chục triệu đồng, nhất là các HTX nông nghiệp.

Theo anh Nguyễn Huy Hoàng, Giám đốc HTX Tiêu thụ nông sản đồng bào dân tộc (TP Hạ Long): "Hiện lãi suất nguồn quỹ hỗ trợ phát triển HTX của tỉnh vẫn còn cao, ở mức 0,55%/tháng và 6,6%/năm.

Thủ tục để được vay vốn chưa thực sự thông thoáng so với ngân hàng thương mại, khiến chúng tôi phải suy nghĩ và cân nhắc rất nhiều để mở rộng quy mô của HTX".

Bên cạnh đó, hoạt động, kế hoạch sản xuất kinh doanh của các HTX trên địa bàn còn mang tính ngắn hạn, chưa thiết thực, chưa gắn với thị trường. Đa phần các HTX mới thực hiện được một số dịch vụ đầu vào của sản xuất, chưa mở rộng sang các dịch vụ khác, ít HTX tham gia vào dịch vụ tiêu thụ sản phẩm.

Một số HTX nông nghiệp mạnh dạn mở mang hoạt động chế biến và tiêu thụ nông sản, nhưng mới chỉ chế biến thô, công nghệ cũ, năng suất thấp, chất lượng sản phẩm chưa cao; đặc biệt chưa chú trọng vào xây dựng thương hiệu cho sản phẩm, nên chưa chiếm lĩnh được thị trường.

Một trong những yếu tố góp phần nâng cao giá trị sản phẩm là cơ sở vật chất, khoa học kỹ thuật. Nhưng tại các HTX, việc đầu tư cho lĩnh vực này còn thấp. Thực tế, cơ sở vật chất tại các HTX khá nghèo nàn, công nghệ cũ kỹ, lạc hậu, phụ thuộc nhiều vào lao động chân tay. Từ đó, năng suất thấp, khiến giá thành sản phẩm cao, sức cạnh tranh yếu, thường không đáp ứng được những hợp đồng lớn.

Khó khăn nữa là thiếu mối liên doanh, liên kết với các HTX, các loại hình tổ chức kinh tế khác và các đơn vị nghiên cứu. Hiện trên địa bàn tỉnh chỉ có 3 mô hình liên hiệp HTX. Vì vậy, các HTX chưa có kinh nghiệm trong việc gắn kết, hợp tác, đa số chỉ dừng ở mức tự cung tự cấp trong nội bộ, chưa chủ động hợp tác với bên ngoài.

Đơn cử như Liên minh HTX vẫn chưa có cửa hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm. Trong khi đây là một trong những giải pháp góp phần quảng bá, giới thiệu sản phẩm do HTX sản xuất, là cầu nối để các đối tác trong và ngoài tỉnh tìm kiếm thông tin, liên kết, ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm của HTX.

Người dân mua sắm sản phẩm tại HTX tiêu thụ nông sản đồng bào dân tộc.
Người dân mua sắm sản phẩm tại gian hàng của HTX tiêu thụ nông sản đồng bào dân tộc (phường Cao Xanh, TP Hạ Long).

Nguyên nhân của những khó khăn trên, một phần là do ảnh hưởng của cách nghĩ, cách làm của mô hình HTX kiểu cũ còn nặng nề; các thành viên của HTX chưa tích cực đóng góp sức người, sức của vào hoạt động chung của HTX. Bên cạnh đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo còn thiếu sự quyết liệt, kịp thời; các chính sách hỗ trợ và công tác tháo gỡ khó khăn cho HTX còn chậm trễ.

Năm 2020, Liên minh HTX tỉnh đặt mục tiêu thành lập mới 70-80 HTX, 18-20 tổ hợp tác; lợi nhuận bình quân 290 triệu đồng/HTX/năm; thu nhập bình quân của người lao động khoảng 70 triệu đồng/năm. Đồng thời, tổ chức các lớp tập huấn, hỗ trợ nguồn vốn vay cho các HTX…

HTX sản xuất, kinh doanh nông nghiệp Tuyền Hiền (xã Quảng Tân, huyện Đầm Hà) phát triển sản xuất chăn nuôi gia cầm với nhãn hiệu “Gà bản Đầm Hà”.
HTX sản xuất, kinh doanh nông nghiệp Tuyền Hiền (xã Quảng Tân, huyện Đầm Hà) phát triển sản xuất chăn nuôi gia cầm với nhãn hiệu “Gà bản Đầm Hà”.

Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Vũ Công Lực cho biết: Liên minh HTX tỉnh đã đề xuất UBND tỉnh ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, hỗ trợ phát triển HTX. Trong đó, tập trung xây dựng chính sách cho 5 nội dung lớn: Đào tạo, thu hút nguồn nhân lực; đất đai; bảo hiểm xã hội và bảo hiểm nông nghiệp; tín dụng và hạ tầng hỗ trợ sản xuất.

Đồng thời, hỗ trợ Liên minh HTX tỉnh địa điểm và kinh phí xây dựng gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm để kết nối với đối tác và người tiêu dùng; xem xét, chỉ đạo ngành liên quan nghiên cứu điều chỉnh lãi suất tín dụng thông thoáng hơn để các đơn vị HTX chủ động đầu tư, phát triển mô hình sản xuất.

Hoàng Quỳnh

Tin liên quan

.
.
.
.
.
.
.
.