.

Công tác bồi thường, GPMB: Khó khăn nhất vẫn do cơ chế chính sách

Cập nhật lúc 04:53, Thứ Tư, 13/06/2012 (GMT+7)

Thời gian qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giải phòng mặt bằng (GPMB) trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều dự án trọng điểm, dự án quan trọng của tỉnh làm tốt công tác GPMB nên đã góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công dự án. Đặc biệt với sự chỉ đạo của UBND tỉnh về việc giao Trung tâm Phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên và Môi trường) thực hiện GPMB tạo quỹ đất sạch, sau đó giao chủ đầu tư thực hiện dự án đã phát huy hiệu quả cao. Đến nay Trung tâm đã GPMB xong cơ bản các dự án theo đúng tiến độ như: Khu dân cư dọc biên giới sông Ka Long; dự án Đại học Quốc tế Hạ Long; dự án Trung tâm thể thao vùng Đông Bắc; khu du lịch sinh thái Hạ Long; Trung tâm cứu hộ miền Tây. Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã giải quyết dứt điểm và GPMB xong nhiều dự án tồn đọng từ nhiều năm trước đây, đặc biệt là các dự án lớn và phức tạp như: Khu đô thị Bãi Muối, sân vườn Cái Dăm, nút giao thông Cái Dăm, Nhà máy nhiệt điện Hà Khánh (TP Hạ Long), Nhà máy cẩu Quang Trung giai đoạn 1 (TP Uông Bí); cải tạo đường 18A đoạn Cửa Ông - Mông Dương và 5 dự án sản xuất kinh doanh của ngành Than tại TP Cẩm Phả.

Dự án Khu đô thị Nam ga Hạ Long (TP Hạ Long) đến nay vẫn chưa thể triển khai vì vướng mắc trong GPMB.
Dự án Khu đô thị Nam ga Hạ Long (TP Hạ Long) đến nay vẫn chưa thể triển khai vì vướng mắc trong GPMB.

Mặc dù đã có sự chuyển biến tích cực nhưng công tác bồi thường GPMB còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Khó khăn nhất là cơ chế chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thường xuyên thay đổi, mỗi lần thay đổi, chính sách sau thông thoáng và có lợi hơn rất nhiều so với chính sách trước làm ảnh hưởng đến các đối tượng chịu điều chỉnh của cơ chế ban hành trước, đồng thời tạo tâm lý trông chờ gây khó khăn cho các dự án đặc biệt các dự án dở dang thực hiện chuyển tiếp qua nhiều chính sách. Bên cạnh đó, cơ chế chính sách còn nhiều bất cập chậm được điều chỉnh, đặc biệt là chính sách hỗ trợ đất nông nghiệp trong khu dân cư, tiếp giáp khu dân cư và đất nông nghiệp trong phạm vi địa giới hành chính phường. Đây là những chính sách bất cập nhất khó áp dụng vào thực tế, gây nhiều bức xúc cho nhân dân và là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến chậm tiến độ đối với thu hồi đất nông nghiệp. Đặc biệt, việc giao đất cho các hộ dân trước đây để sản xuất nông nghiệp theo Nghị định 64 chưa được thực hiện tốt. Toàn tỉnh mới giao 28.573ha đất nông nghiệp, với tổng số khoảng 82.000 hộ được giao, TP Hạ Long chưa thực hiện việc giao đất theo NĐ 64, một số địa phương giao thấp như Cẩm Phả 270ha, Vân Đồn 666ha, Ba Chẽ 566ha. Thực tế đất đai người dân đã quản lý sử dụng ổn định nhưng vẫn tồn tại hình thức HTX quản lý, hoặc đất tạm giao. Vì vậy khó khăn khi thực hiện việc cấp GCN và thực hiện chính sách GPMB, hầu hết các khiếu nại đông người khi thu hồi đất đều ở các HTX như: HTX Hợp Tiến, Hồng Tiến, Chiến Thắng, Cẩm Bình, Lạc Thanh... Việc xác định giá đất bồi thường, hỗ trợ theo nguyên tắc sát giá thị trường trong điều kiện bình thường đối với đất thu hồi là cực kỳ khó khăn, nhiều địa phương chưa quan tâm đến việc xác định lại giá đất để bồi thường mà chủ yếu áp dụng bảng giá đất tỉnh quy định nên không nhận được sự đồng thuận của nhân dân.

Không những vậy, việc bố trí tái định cư còn chậm. Quỹ đất bố trí tái định cư ở đô thị khó khăn, chưa đáp ứng được nhu cầu bố trí tái định cư các dự án, chưa đa dạng về vị trí, diện tích và mức giá để thuận lợi trong việc bố trí TĐC phù hợp với từng loại đối tượng. Nhiều dự án khi thực hiện GPMB chưa có đất tái định cư ngay cho dân, chưa công bố giá đất tái định cư trước khi các hộ dân phải di chuyển nên nhiều hộ dân không yên tâm, chưa bàn giao mặt bằng cũng ảnh hưởng lớn đến tiến độ GPMB các dự án. Công tác quản lý đất đai, đô thị còn nhiều hạn chế; phương tiện quản lý, cán bộ và lực lượng tham gia công tác GPMB còn thiếu tính chuyên nghiệp, chưa tuân thủ trình tự, thủ tục và còn sai sót. Đặc biệt, theo đánh giá của Trung tâm phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên và Môi trường) đa số các hộ dân đều có ý thức chấp hành pháp luật tốt, song bên cạnh đó một bộ phận ý thức chưa tốt, cố tình không bàn giao mặt bằng, tái lấn chiếm đất đai, dựng lều trại cản trở quá trình thi công, gây áp lực với chính quyền địa phương và chủ đầu tư để đòi thêm tiền đền bù, ngoài ra còn có sự tiếp tay, kích động của một số phần tử xấu gây nhiều khó khăn cho việc bồi thường GPMB. Nhiều dự án các hộ dân không đồng ý với quyết định thu hồi đất, không hợp tác trong quá trình kiểm đếm đất đai, khối lượng tài sản, nguồn gốc nhà, đất theo quy định.

Để phát huy các kết quả đạt được đối với hệ thống chính sách pháp luật trong công tác quản lý đất đai và khắc phục những tồn tại, bất cập trong hệ thống chính sách pháp luật đất đai hiện hành đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Tỉnh đã đề nghị Trung ương cần sớm nghiên cứu, ban hành hệ thống pháp Luật sửa đổi hệ thống pháp Luật Đất đai năm 2003 để khắc phục những tồn tại, hạn chế hiện nay. Cụ thể như các chỉ tiêu phân bổ trong quy hoạch sử dụng đất các cấp và nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; đổi mới hệ thống quản lý giá đất và công tác xây dựng giá đất sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường...

Hiểu Trân

,
.
.
.
.
.