Xử lý than tồn ngoài diện quản lý của Vinacomin: Kiên quyết giải tỏa

Thời gian vừa qua, với quyết tâm của các cấp, ngành, tình hình khai thác, chế biến, vận chuyển và tiêu thụ than trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, việc tồn tại một lượng than, xít lớn tại các bến bãi ngoài diện quản lý của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) đã là một trong những tồn tại để các đối tượng xấu lợi dụng để hợp thức hoá, tiêu thụ than trái phép. Để giải quyết triệt để tình trạng này, tỉnh đã giao cho ngành Công thương phối hợp chặt chẽ với các địa phương xử lý dứt điểm trong quý I-2012.

Lượng than tồn lớn

Theo thống kê từ các địa phương, hiện nay trên địa bàn tỉnh có tổng số 25 doanh nghiệp ngoài Vinacomin còn than tồn. Trong đó, tại  địa bàn huyện Đông Triều có 11 doanh nghiệp, TP Uông Bí còn 3 doanh nghiệp, huyện Hoành Bồ còn 1 doanh nghiệp, TP Hạ Long còn 2 doanh nghiệp, TX Cẩm Phả còn 8 doanh nghiệp.

Than tồn ở bến bãi ngoài diện quản lý của Vinacomin. (Ảnh chụp tại cảng Bến Cân, Đông Triều).

Tổng số than và xít tồn đống tại các địa phương trong tỉnh được chia thành 3 loại cơ bản. Than có độ tro dưới 65% khoảng 19.980 tấn, than có độ tro trên 65% khoảng 59.920 tấn và đá xít khoảng 186.250m3. Qua kiểm tra thực tế, phần lớn các đơn vị kinh doanh bến bãi trên địa bàn đều không đúng mục đích, kinh doanh than không đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của Thông tư 04/2007/ TT-BCT về điều kiện chế biến, kinh doanh than mỏ. Cụ thể, tại địa bàn huyện Đông Triều, có  3 đơn vị không còn than, đá xít tồn trên bến bãi gồm Công ty TNHH Vi Sơn, Công ty TNHH Hà Khánh 668, Công ty TNHH Tuấn Tiến. Hiện tại Công ty TNHH Vi Sơn vẫn đang được ngành Than bán than để đơn vị này cung ứng cho nhu cầu của các doanh nghiệp sản xuất nhỏ trên địa bàn trong và ngoài tỉnh. Tại bến bãi của Công ty TNHH 27/7 Minh Thành cho thuê bến bãi kinh doanh than không đúng mục đích sử dụng.

Than tồn tại Cảng Km6, TX Cẩm Phả. Ảnh: LÊ HẢI

Trên địa bàn Uông Bí chỉ còn 3 doanh nghiệp có than tồn nhưng thực chất số than tồn trên bãi không phải là than của 3 doanh nghiệp nêu trên mà là than của Công ty TNHH MTV Toàn Mỹ có địa chỉ tại Kinh Môn, Hải Dương, Công ty TNHH Hoàng Quế 22/12 có địa chỉ tại Đông Triều, Liên hiệp KHCN tài nguyên khoáng sản môi trường và năng lượng có địa chỉ tại TP Uông Bí và Công ty CP Đầu tư và Phát triển Vương Long. Các đơn vị này đã thuê cảng bến của các đơn vị trên để chứa than. Riêng Chi nhánh Công ty CP Thương binh An Hoà còn tồn 350 tấn. Các bến bãi này đều nằm trong khu vực cảng Điền Công nhưng không thuộc diện quản lý của Vinacomin...  

Xử lý dứt điểm

Sau khi có Quyết định số 626/QĐ-UBND ngày 7-3-2011 của UBND tỉnh, Sở Công thương đã phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch triển khai và thành lập đoàn công tác, thống nhất chương trình để thực hiện. Khi làm việc với doanh nghiệp, Tổ công tác đã có biên bản làm việc, tổ chức lấy mẫu, giám định chất lượng và thông báo cho Vinacomin và đơn vị có than tồn thống nhất việc ký kết hợp đồng mua bán đối với loại than có độ tro dưới 65%.    

Hiện nay, một số doanh nghiệp đã nghiêm túc ngừng tập kết và không tổ chức kinh doanh than. Một số doanh nghiệp như Công ty TNHH Doan Linh đã làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất để làm trang trại. Một số doanh nghiệp đang tích cực đàm phán với Vinacomin để bán than và nhượng lại phần bến cảng trong quy hoạch cho Vinacomin như Công ty CP Bạch Dương, Công ty CP Đầu tư Điền Công... Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp có than tồn không muốn bán than cho Vinacomin vì theo doanh nghiệp giá mua than còn thấp so với giá bán của đơn vị. Doanh nghiệp đề nghị các công ty kho vận của Vinacomin chủ động trao đổi, giao dịch, trên tinh thần tự nguyện theo cơ chế thị trường, thoả thuận để ký hợp đồng mua bán.

Để giải quyết dứt điểm tình trạng trên, ngày 16-12 vừa qua, UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo về việc quản lý các hoạt động khai thác, vận chuyển, tiêu thụ than trái phép trên địa bàn tỉnh. Theo đó, việc xử lý than tồn trên các bến cảng nằm ngoài quy hoạch các bến cảng tiêu thụ than của Vinacomin, Sở Công thương phối hợp với UBND các địa phương và đơn vị có than tồn thuê cơ quan giám định độc lập để xác định phẩm cấp, nếu là than có độ tro nhỏ hơn 65% thì đề nghị Vinacomin mua hết số than này. Nếu không phải là than (có độ tro trên 65%) giao UBND các địa phương thông báo cho các đơn vị thời hạn giải toả. Sau thời hạn thông báo nếu các đơn vị chưa giải toả, yêu cầu UBND các địa phương tổ chức cưỡng chế để giải toả, thời gian thực hiện yêu cầu xong trong quý I-2012.   

Lê Hải