.

Phát triển hệ thống cảng biển: Để lợi thế thành nội lực

Cập nhật lúc 05:50, Thứ Bảy, 24/12/2011 (GMT+7)

Theo dự báo của các cơ quan chuyên môn đến năm 2015 lượng hàng hoá qua cảng khu vực Quảng Ninh sẽ đạt từ 54 đến 63 triệu tấn và đến năm 2030 tăng lên khoảng 123 triệu tấn. Với xu thế phát triển như hiện nay vận tải hàng hoá bằng đường biển sẽ được các doanh nghiệp, quốc gia lựa chọn là giải pháp số 1. Vì vậy với vị trí của tỉnh ven biển có chiều dài bờ biển tới 250km nhiều cảng nước sâu thuận lợi, ít bồi lắng sẽ là ưu thế cạnh tranh nổi bật để Quảng Ninh khai thác lợi thế này.

Cầu bến số 3, cảng Cái Lân đang được đẩy nhanh tiến độ thi công.
Cầu bến số 3, cảng Cái Lân đang được đẩy nhanh tiến độ thi công.

Ưu thế vượt trội

Việc tập trung phát triển hệ thống cảng biển và mở rộng các dịch vụ sau cảng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn và cần có sự lồng ghép các nguồn lực từ Trung ương, địa phương và đặc biệt là các doanh nghiệp đối với mục tiêu đề ra

Cũng có hệ thống cảng biển như một số địa phương ven biển trong khu vực phía Bắc nhưng theo đánh giá của các chuyên gia thì hệ thống cảng biển của Quảng Ninh lại có những ưu thế vượt trội hơn rất nhiều bởi nhờ có vùng nước sâu, ít bị bồi lắng, quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển của tỉnh phát triển khá hợp lý đi kèm với sự đồng bộ về cơ sở hạ tầng, dịch vụ sau cảng. Đối với cảng Hòn Gai được xác định là cảng tổng hợp quốc gia đầu mối khu vực và là cảng biển loại I trong hệ thống cảng biển Việt Nam, bao gồm khu bến tổng hợp container Cái Lân và các bến chuyên dùng vệ tinh khác. Trong đó khu bến Cái Lân là bến chính của Cảng Cái Lân có tổng diện tích 15,47ha chủ yếu làm hàng container kết hợp các loại hàng tổng hợp khác. Quy mô phát triển gồm 9 bến chính cho tàu 5 vạn DWT, tàu chở container 3.000 Teu và một bến phụ cho tàu đến 2 vạn DWT vào làm hàng. Đến nay cảng đã có 4 cầu bến với chiều dài 846m được đưa vào khai thác, tiếp nhận tàu từ 25.000DWT đến 45.000DWT vào làm hàng, riêng bến số 2, 3, 4 có khu vực bãi lưu hàng rộng 14ha, trang bị loại cẩu mép bến loại Post Panamax với mục tiêu đạt năng suất cao là 30 Cont/giờ; tổng mức đầu tư của 3 bến này là 155 triệu USD (tương đương khoảng 3.200 tỷ đồng). Khối lượng thực hiện đến nay đạt 80 triệu USD, dự kiến sang đầu quý II-2012 việc đầu tư xây dựng bến số 3 sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác sử dụng. Các bến chuyên dùng vệ tinh còn lại khu bến Nhà máy Xi măng Thăng Long, Hạ Long, bến xăng dầu B12, bến khách Hòn Gai đều có những ưu thế vượt trội riêng phục vụ cho hoạt động bốc xuất xi măng, clinker, xăng dầu và vận tải khách.

Ở khu vực Cẩm Phả có cảng Cẩm Phả chuyên dùng, bến tổng hợp, container phục vụ chủ yếu cho công nghiệp khai thác than và một số cơ sở công nghiệp tập trung khác trong khu vực. Trong đó khu bến Cửa Ông có 2 cầu bến liền bờ dài 550m, độ sâu trước bến -9 đến -10,5m, ngoài ra còn có hệ thống bến phao neo tại Hòn Nét có độ sâu -21m, có khả năng tiếp nhận tàu 70.000DWT. Các khu bến còn lại như bến xi măng Cẩm Phả là bến vệ tinh phục vụ cho việc nhập và xuất xi măng, clinker. Ở Móng Cái có cảng Vạn Gia là cảng tổng hợp địa phương của tỉnh thuộc cảng biển loại II trong hệ thống cảng biển Việt Nam có chức năng giao lưu bằng đường biển của thành phố cửa khẩu Móng Cái. Đặc biệt số lượng tàu, thuyền nhỏ đến cảng này làm hàng trong năm qua tăng cao. 

Thi công cầu bến 2, 3, 4 Cảng Cái Lân.
Thi công cầu bến 2, 3, 4 Cảng Cái Lân.

Biến vận hội thành nội lực

Để khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển, trong những năm qua các cảng biển trên địa bàn đã được xây dựng hiện đại. Điển hình như Cảng Cẩm Phả là cảng chuyên dùng để bốc rót than lớn nhất hiện nay, vì vậy ngoài việc đầu tư, cải tạo, mở rộng cảng ngành Than còn đầu tư gần 100 tỷ đồng để xây dựng kéo dài 250m cầu tàu, nạo vét khu nước trước cảng, nạo vét luồng lạch, có thể đưa tàu trọng tải 7 vạn tấn cập cảng lấy hàng, đáp ứng nhu cầu gia tăng sản lượng sản xuất, tiêu thụ của TKV. Đặc biệt vùng neo Hòn Nét, từ năm 2001 đã đưa vào sử dụng 2 phao thép có đường kính 5m neo xuống 2 rùa bê tông nặng 230 tấn/rùa cho phép tàu có trọng tải 7 vạn tấn vào neo đậu chuyển tải; 2 phao thép có đường kính 4m cho sà lan neo đậu. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác vận hành hệ thống cảng biển trên địa bàn thấy rằng việc tập trung phát triển hệ thống cảng biển và mở rộng các dịch vụ sau cảng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn và cần có sự lồng ghép các nguồn lực từ Trung ương, địa phương và đặc biệt là các doanh nghiệp đối với mục tiêu đề ra nhưng đến nay, nguồn lực đầu tư mới chỉ đáp ứng được phần rất nhỏ so với nhu cầu.

Trong thực hiện chiến lược biển Việt Nam và phát huy vị trí của tỉnh nằm trong dải ven biển Vịnh Bắc Bộ, tỉnh đã chỉ đạo các cấp, các ngành rà soát và quy hoạch lại hệ thống cảng biển địa phương và các bến thuỷ nội địa mang tầm cỡ quốc tế và khu vực, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiệu quả nhất và đảm bảo môi trường trong tương lai. Tiếp tục đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành các dự án đang triển khai và đầu tư nâng cấp một số cảng khách du lịch và các cảng bốc xếp hàng hoá thông thương với Trung quốc như: Cảng Núi Đỏ, Mũi Chùa, Dân Tiến… Tập trung nghiên cứu đầu tư tổ hợp cảng biển lớn tại khu vực Đầm Nhà Mạc (huyện Yên Hưng); xây dựng cảng Hải Hà thành cảng trung chuyển hàng hoá lớn trong nước và quốc tế, chuyển mục đích sử dụng một số cảng có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao.

Ngọc Lan

Ý kiến người trong cuộc

Đồng chí Nguyễn Minh Bạch, Giám đốc Sở Giao thông - Vận tải:

Quảng Ninh với đặc thù vị trí của tỉnh vừa có biển, vừa có đường biên giới trên bộ, được xác định là một trong những vị trí trọng yếu trong thực hiện chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 nên việc quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội không chỉ của tỉnh mà còn của cả vùng kinh tế trọng điểm khu vực phía Bắc. Vì vậy trong định hướng phát triển thời gian tới phải phát huy tối đa lợi thế vận tải đường biển của tỉnh, tiếp tục đẩy mạnh đầu tư về hạ tầng cơ sở vật chất cảng biển, nâng cao chất lượng cạnh tranh dịch vụ cảng biển. Ngành sẽ tham mưu tỉnh quy hoạch lại hệ thống cảng khu vực Hòn Gai thành cảng tổng hợp quốc gia đầu mối khu vực và là cảng biển loại I trong hệ thống cảng biển Việt Nam; cảng Cẩm Phả quy hoạch phục vụ cho công nghiệp khai thác than và một số cơ sở công nghiệp tập trung khác trong khu vực; cảng Hải Hà từng bước triển khai xây dựng cảng chuyên dùng gắn với khu công nghiệp Hải Hà; cảng Vạn Gia xây dựng thành cửa ngõ giao lưu bằng đường biển cho thành phố kinh tế cửa khẩu Móng Cái. Đặc biệt hình thành các khu bến mới tại khu vực sông Chanh gần cảng biển lớn Lạch Huyện...

Đồng chí Hoàng Song Tùng, Trưởng Phòng Pháp chế, Cảng vụ Hàng hải:

Quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển trên địa bàn tỉnh nên tập trung vào khu vực Hòn Gai, Cẩm Phả vì có những cảng nước sâu, có hạ tầng đồng bộ phục vụ cho việc khai thác hiệu quả các cảng đã được đầu tư. Như Cảng Cẩm Phả trong tương lai nên có định hướng chuyển dần công năng từ cảng chuyên dùng than sang cảng tổng hợp. Vừa qua cảng đã cho một số chuyến tàu chở thiết bị phục vụ cho xây dựng Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương vào cập cảng bốc xếp hàng thấy vận hành khá tốt. Còn đối với Cảng Cái Lân hiện nay phần bến số 1 về phía hạ lưu đã phát triển đạt đến công suất thiết kế vì vậy trong thời gian tới nên tập trung về phía thượng lưu. Đặc biệt cần tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công một số công trình đang thi công trên cảng như xây dựng cầu tàu số 2, 3 và 4, duy tu, nạo vét thuỷ điện, luồng vào bến cảng. Cùng với đó tập trung phát triển cảng Lạch Huyện phía Quảng Ninh vì hiện có 3 cầu tàu rất thuận tiện ít bồi lắng hơn phía Hải Phòng. 

Đồng chí Nguyễn Hoài Nhơn, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Đường Sông 3:

Quảng Ninh có vị trí thuận lợi về giao thông vận tải đường thuỷ, có thế mạnh về khai thác khoáng sản, du lịch, đóng tàu biển, khai thác thuỷ hải sản;... lực lượng phương tiện vận tải thuỷ phát triển rất lớn cả về số lượng và đa dạng về chủng loại. Trong những năm qua được sự quan tâm của Bộ GT-VT, tỉnh Quảng Ninh đã từng bước đầu tư về cơ sở hạ tầng GT-VT tương đối đồng bộ. Tuy nhiên, vẫn chưa đáp ứng kịp với nhu cầu phát triển của vận tải. Thực tế hiện nay trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, mạng lưới giao thông vận tải đường thuỷ (gồm đường biển và đường thuỷ nội địa) là một hệ thống tổng thể liên hoàn, không thể tách rời nhau được, nó liên kết và bổ trợ cho nhau, nếu thiếu cảng bến, tuyến luồng đường thuỷ nội địa thì hoạt động của cảng biển sẽ kém hiệu quả và ngược lại. Vì vậy nếu quy hoạch cảng biển thì đồng thời phải quan tâm quy hoạch cả hệ thống tuyến luồng và cảng bến thuỷ nội địa. Có như vậy mới phát huy được lợi thế của hệ thống giao thông vận tải đường thuỷ, trên địa bàn tỉnh, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng vùng Đông Bắc của Tổ quốc.

Đồng chí Nguyễn Khắc Từ, Giám đốc Cảng Quảng Ninh:

Quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển phải thành cụm cảng mới thuận lợi cho việc từ đầu tư hạ tầng, luồng lạch và dịch vụ hậu cần sau cảng. Các cảng được quy hoạch phải được xem xét tính toán đến tiềm năng phát triển lâu dài và kế thừa được những hạ tầng đã có. Quy hoạch phải đặt trong tầm nhìn của xu hướng phát triển trên thế giới đó là sử dụng tàu có tải trọng lớn trong vận tải biển nên phương án đầu tư phải phù hợp. Thêm một yếu tố rất cần thiết để khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển đó là phải có chiến lược đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu vận hành của các cảng biển hiện đại.

 

,
.
.
.
.
.