Nỗ lực nâng cao chất lượng môi trường
Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, Quảng Ninh có nhiều lợi thế để phát triển nhưng cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề gây bức xúc về môi trường. Quá trình đô thị hoá nhanh, sản xuất công nghiệp được đẩy mạnh đã làm phát sinh một lượng rác thải lớn, ảnh hưởng đến sự cân bằng sinh thái, áp lực về vệ sinh môi trường và nhiều vấn đề có liên quan như nước sạch, nhà ở, diện tích cây xanh... Trong những năm gần đây, các cấp uỷ đảng, chính quyền đều xác định công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, được đặt lên hàng đầu.
Đầu tư nguồn lực Nhà nước
Do quá trình khai thác than kéo dài, những bãi thải tại Quảng Ninh, nhất là khu vực gần Vịnh Hạ Long và Vịnh Bái Tử Long gây ô nhiễm và là một nguy cơ tác động, ảnh hưởng tới khả năng phát triển du lịch tại các vùng này. Các bãi thải (trong đó có nhiều bãi thải hình thành từ thời Pháp thuộc) chưa được cải tạo, phủ thảm thực vật nên là nguồn sinh bụi, làm ảnh hưởng tới cảnh quan khu vực, tụt lở gây bồi lấp sông suối và đe dọa sự an toàn của các khu dân cư dưới chân bãi thải và vùng hạ lưu. Nhằm thực hiện tốt vấn đề bảo vệ và cải tạo môi trường, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp quản lý bảo vệ môi trường rất hiệu quả.
| Là một tỉnh có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh nên Quảng Ninh đã, đang và sẽ luôn phải đối mặt với các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường từ các hoạt động sản xuất công nghiệp. Nhất là quá trình khai thác than và đổ thải đất đá đã gây ra sự biến động về môi trường sinh thái và thay đổi bề mặt địa hình, hệ sinh thái rừng, ven biển... |
Trong 3 năm gần đây, bằng nguồn kinh phí (1%) trích từ hoạt động khai thác khoáng sản để bảo vệ và cải tạo môi trường đã đem lại những hiệu quả thiết thực, nâng cao chất lượng môi trường sống tại các khu dân cư. Từng bước khắc phục cơ bản được những tồn tại và những điểm nóng về môi trường do các hoạt động khai thác than, sản xuất điện, vật liệu xây dựng... gây ra. Việc thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, rác thải nguy hại trong quá trình sản xuất công nghiệp gây ra cũng đã được giải quyết tới 90%, không còn tồn tại các điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Từ nguồn vốn này các địa phương đã chủ động bố trí đảm bảo vệ sinh môi trường. Trong 2 năm 2010 và 2011, các địa phương Cẩm Phả, Hạ Long, Hoành Bồ, Uông Bí, Đông Triều đã chi trên 500 tỷ đồng cho các công trình nạo vét, xây kè và các công trình cải tạo môi trường sống tại các khu dân cư. Các công trình bảo vệ môi trường được đầu tư từ nguồn phí bảo vệ môi trường đối với hoạt động khai thác khoáng sản như: Cải tạo, nạo vét suối Khe Dè, nâng cấp đường ra cảng Vũng Đục (TX Cẩm Phả); xây dựng bãi rác Vàng Danh, nạo vét, xây kè chống xói lở dòng sông Sinh (TP Uông Bí); xây dựng hồ Khe Cá (TP Hạ Long)... đã phát huy hiệu quả thiết thực, tạo cảnh quan môi trường khang trang, sạch sẽ tại các khu dân cư.
Cùng với các hoạt động trên, tỉnh còn dành 1% tổng chi ngân sách địa phương hàng năm cho các hoạt động sự nghiệp môi trường. Chỉ tính riêng năm 2011, ngân sách tỉnh đã chi trên 315 tỷ đồng cho các hoạt động liên quan đến công tác bảo vệ môi trường. Từ nguồn kinh phí này, tỉnh đã hỗ trợ xây dựng kế hoạch hành động đa dạng sinh học tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020; xây dựng các đề án điều tra, thống kê, phân loại và đề xuất giải pháp quản lý chất thải nguy hại trên địa bàn tỉnh... Hỗ trợ kinh phí mua sắm thùng rác, xe vận chuyển, thu gom xử lý chất thải; hỗ trợ xử lý các điểm ô nhiễm môi trường; xây dựng khu xử lý tập trung góp phần cải thiện môi trường ở khu dân cư tại các địa phương...
Tới sức mạnh của cộng đồng
Vấn đề xã hội hoá các hoạt động môi trường đã được cộng đồng và các tổ chức, cá nhân tích cực tham gia. Tại các khu, cụm dân cư đã hình thành nhiều tổ tự quản thu gom rác thải. Kinh phí hoạt động của các tổ thu gom này phần lớn là do người dân tự đóng góp đã tạo nên sự thay đổi đáng kể trong nhận thức của người dân trong việc giữ gìn vệ sinh chung và cải thiện được chất lượng môi trường sống các khu dân cư.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đã có nhiều đơn vị, cá nhân cũng tham gia hoạt động thu gom rác thải góp phần làm sạch môi trường như Hợp tác xã Hải Yến (Đông Triều), Hợp tác xã Đồng Tâm (Ba Chẽ), Công ty CP Môi trường đô thị Indevco (Cẩm Phả, Hạ Long)... Đặc biệt, Quảng Ninh còn thiết lập được hệ thống thu gom và xử lý rác thải trên biển tại khu vực Vịnh Hạ Long, ven bờ biển từ Bãi Cháy đến Hòn Gai. Từ những nỗ lực trên, tỷ lệ thu gom và xử lý lượng rác thải hàng ngày tại các trung tâm đô thị trên địa bàn tỉnh đã đạt tiêu chuẩn môi trường khoảng 80%. Tuy nhiên, là một tỉnh có tốc độ phát triển công nghiệp nhanh nên Quảng Ninh đã, đang và sẽ luôn phải đối mặt với các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường từ các hoạt động sản xuất công nghiệp. Nhất là quá trình khai thác than và đổ thải đất đá đã gây ra sự biến động về môi trường sinh thái và thay đổi bề mặt địa hình, hệ sinh thái rừng, ven biển... Bởi vậy, vấn đề đặt ra cho công tác bảo vệ môi trường của tỉnh là rất lớn, đòi hỏi sự đầu tư kinh phí nhiều, có hiệu quả và cần sự nỗ lực của tỉnh, Trung ương, ngành Than và cả cộng đồng.
Để đến năm 2015, Quảng Ninh trở thành một tỉnh công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, các cấp chính quyền, các doanh nghiệp và nhân dân của tỉnh đang nỗ lực cùng giải quyết các vấn đề còn tồn tại và nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường sống để Quảng Ninh ngày càng phát triển xanh - sạch - đẹp.
Lê Hải