.

Công tác y tế trường học: Chưa hết những khó khăn

Cập nhật lúc 05:41, Thứ Hai, 03/10/2011 (GMT+7)

Với việc triển khai thực hiện Chỉ thị 23/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác y tế trong các trường học, Quảng Ninh đã quan tâm đầu tư cho mạng lưới y tế học đường rất nhiều thứ như: Cơ sở vật chất, trang thiết bị; biên chế. Điều đó đã giúp cho công tác y tế trường học (YTTH) trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến; đặc biệt là việc chăm sóc sức khoẻ ban đầu; phòng chống dịch bệnh cho học sinh, sinh viên. Tuy vậy, hoạt động của lĩnh vực này chưa hẳn đã hết khó khăn; rất cần được các cấp, các ngành tiếp tục quan tâm, đầu tư.

Cô giáo Trường Mâm non Hoa Hồng, phường Hồng Hà (TP Hạ Long) đang hướng dẫn các cháu trong lớp vệ sinh răng miệng hàng ngày.
Cô giáo Trường Mâm non Hoa Hồng, phường Hồng Hà (TP Hạ Long) đang hướng dẫn các cháu trong lớp vệ sinh răng miệng hàng ngày.

Những chuyển biến tích cực

Trong nhiều năm qua, Quảng Ninh đã dành sự quan tâm, chú trọng tới công tác YTTH nhằm thực hiện tốt nhất việc chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho học sinh; bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trong các bữa ăn bán trú; vệ sinh môi trường đến phòng chống dịch bệnh... Đặc biệt, từ năm 2009, công tác YTTH trên địa bàn tỉnh đã có sự chuyển biến mạnh. Tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo liên ngành về công tác YTTH ở cấp tỉnh và cấp huyện, thị xã, thành phố với sự tham gia của chính quyền địa phương, ngành GD&ĐT, Y tế, Bảo hiểm xã hội, Nội vụ, Tài chính. Được phân công nhiệm vụ, các thành viên trong Ban chỉ đạo liên ngành đã phối hợp rất chặt chẽ và hoạt động khá tích cực trong công tác chỉ đạo chung. Cùng với đó, thuận lợi lớn của các cơ sở giáo dục trong tỉnh khi triển khai công tác YTTH là có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; sự đồng thuận của giáo viên, phụ huynh. Thêm nữa, đây cũng đúng vào thời điểm tỉnh đang tích cực triển khai Đề án kiên cố hoá trường lớp và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia. Một trong những tiêu chí cần phải có của trường đạt chuẩn quốc gia ở các cấp học là phải có phòng y tế đạt chuẩn về diện tích, có đầy đủ trang thiết bị dụng cụ y tế, thuốc phục vụ cho công tác sơ cứu ban đầu. Bên cạnh đó, ngành GD&ĐT cũng tích cực triển khai phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực; bằng nguồn ngân sách hoặc xã hội hoá đầu tư xây dựng các bếp ăn bán trú một chiều; hệ thống vòi nước rửa tay, nhà vệ sinh...

Nhờ vào những nỗ lực đó, đến nay 426/628 trường đã có phòng y tế riêng. 100% trường học trên địa bàn tỉnh có cán bộ làm công tác YTTH; trong đó, 425 trường có cán bộ y tế chuyên trách và 203 trường có cán bộ y tế là giáo viên hoặc cán bộ y tế xã kiêm nhiệm. Hàng năm, đội ngũ cán bộ YTTH đều được tham gia các lớp tập huấn, cung cấp tài liệu để làm công tác tuyên truyền... Chất lượng công tác YTTH cũng được nâng lên. Mặc dù thời gian qua có rất nhiều dịch bệnh xảy ra nhưng trong các cơ sở giáo dục đều kịp thời ngăn chặn, xử lý dứt điểm không để dịch bệnh lây lan, bùng phát, kéo dài. Đặc biệt, chất lượng nuôi dưỡng và chăm sóc sức khoẻ cho trẻ mầm non 5 tuổi được nâng cao. Cuối năm học 2010-2011, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm 1,4% so với đầu năm học; 100% cơ sở giáo dục mầm non đảm bảo tuyệt đối an toan tính mạng cho trẻ.

Học sinh được chăm sóc sức khoẻ tại phòng y tế của Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (TP Hạ Long).
Học sinh được chăm sóc sức khoẻ tại phòng y tế của Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (TP Hạ Long).

Vẫn còn nhiều trăn trở

Mặc dù đã có nhiều chuyển biến, nhưng công tác YTTH của Quảng Ninh vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các vùng miền núi. Thông thường một trường mầm non, tiểu học ở miền núi, vùng sâu, vùng xa thường có rất nhiều điểm trường. Các điểm trường này nằm cách xa nhau và bị chia cắt bởi địa hình đèo dốc, sông, suối… Đó còn chưa kể đến điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn, trình độ dân trí thấp. Thế nhưng, mỗi trường học ở nơi như thế cũng chỉ có 1 cán bộ làm công tác YTTH. “Các trường mầm non, tiểu học ở các xã miền núi của Hải Hà thường có ít nhất trên dưới 10 điểm trường. Nếu có cán bộ YTTH và cán bộ ấy có tích cực 1 ngày đi 1 điểm trường để kiểm tra, thăm, khám, tuyên truyền thì phải mất chục ngày mới được một vòng. Khi có dịch bệnh xảy ra thì vất vả vô cùng” - Thầy giáo Đinh Như Thoa, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quảng Sơn chia sẻ.

Theo báo cáo của Sở GD&ĐT, đến đầu tháng 9-2011, cả tỉnh mới có trên 64% trường học có phòng y tế riêng. Trong đó, thấp nhất là huyện Hải Hà mới đạt 32,7%; Đầm Hà 35,7%; thậm chí địa phương có điều kiện kinh tế phát triển như Móng Cái cũng mới chỉ đạt 42,8%; huyện vùng thấp Đông Triều đạt 54,5%. Trong số 100% trường học có cán bộ làm công tác YTTH thì cũng chỉ có 67,9% cán bộ y tế chuyên trách. Lý giải về thực trạng này, lãnh đạo các địa phương đều khẳng định, những trường chưa có phòng y tế riêng đều rơi vào trường hợp cơ sở vật chất được xây dựng từ nhiều năm nay. Một phần do quy mô học sinh phát triển, một phần do khi xây dựng không có quy hoạch chi tiết phòng y tế nên không thể bố trí. Còn vấn đề cán bộ y tế chuyên trách, hiện tỉnh đã giao biên chế cho các địa phương. Tuy nhiên, nhiều địa phương khó khăn về nguồn tuyển. Vấn đề không phải là không có nguồn mà do chế độ ưu đãi chưa đủ sức hút đối với sinh viên mới ra trường. Một vấn đề nữa cũng không kém phần quan trọng quyết định đến hiệu quả của công tác YTTH, đó là kinh phí cho hoạt động này tại các cơ sở giáo dục. Theo phản ánh của nhiều trường, hiện ngoài số % trích từ bảo hiểm y tế học sinh do phía bảo hiểm để lại, các đơn vị đều chưa được cấp kinh phí từ ngân sách, mà theo quy định, kinh phí hoạt động của YTTH có thêm phần trích từ ngân sách nhà nước.

Những khó khăn, bất cập ấy đã và đang ảnh hưởng đến công tác chăm sóc sức khoẻ cho học sinh; nhất là với học sinh miền núi, vùng sâu, vùng xa vốn dĩ đã phải chịu thiệt thòi hơn rất nhiều so với học sinh miền xuôi.

Ý kiến người trong cuộc

* Đồng chí Trần Thị Minh, Phó giám đốc Sở GD&ĐT: “Công tác y tế trường học đã dần đi vào nền nếp”

Bằng rất nhiều phương cách và biện pháp; trong đó phải kể đến sự phối kết hợp chặt chẽ, tích cực của các đơn vị liên ngành nên đến nay có thể khẳng định công tác YTTH đã dần đi vào nền nếp. Chúng tôi thường xuyên tổ chức các đoàn kiểm tra đột xuất tại các đơn vị trường học và cơ sở giáo dục. Những đơn vị nào làm tốt thì tuyên dương còn chưa đạt yêu cầu, chưa đủ điều kiện, chưa làm việc đúng quy trình thì nghiêm túc kiểm điểm, phê bình để rút kinh nghiệm và thay đổi. Việc tạo được nền nếp trong công tác YTTH đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ cho học sinh; ngăn chặn kịp thời các dịch bệnh...

Tuy nhiên, đây cũng mới chỉ là kết quả bước đầu. Hiện công tác YTTH vẫn còn rất nhiều khó khăn nhất là ở các vùng miền núi, biên giới, hải đảo. Chúng tôi mong rằng tới đây sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành trong việc triển khai công tác YTTH, nhất là đối với cấp học mầm non, lứa tuổi nhạy cảm và có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm cao nếu không có một chế độ chăm sóc nghiêm ngặt. Sự quan tâm ấy thể hiện trong công tác chỉ đạo, ưu tiên biên chế, đầu tư cơ sở vật chất…

* Cô giáo Nguyễn Thị Hoa, Hiệu trưởng Trường Mầm non Cẩm Thạch, TX Cẩm Phả: “Cần quan tâm hơn đến công tác YTTH cho các trường mầm non”

Hiện nay Trường Mầm non Cẩm Thạch là trường có quy mô nhỏ nhất trong ngành GD&ĐT TX Cẩm Phả. Được sự quan tâm của chính quyền địa phương, cô, trò chúng tôi đã có trường, lớp kiên cố để học. Tuy nhiên, do diện tích nhỏ hẹp, học sinh đông nên chỉ đủ bố trí phòng học cho các cháu. Vì thế mà không còn phòng để làm phòng y tế học đường. Thêm một khó khăn nữa là, Trường Mầm non Cẩm Thạch là trường hạng II. Theo quy định, chúng tôi được biên chế 1 nhân viên văn thư - kế toán và 1 nhân viên y tế nhưng hiện nay do không có nguồn tuyển nên vẫn khuyết những vị trí này.

Chính vì thế, hiện nay giáo viên nhà trường phải kiêm nhiệm công tác y tế. Hàng năm, chúng tôi đều có phân công rõ việc, rõ người, ngoài công việc chuyên môn, mỗi cô phải kiêm thêm một mảng của YTTH. Với giáo viên mầm non, công việc chuyên môn vốn dĩ đã rất nhiều, rất vất vả còn phải kiêm nhiệm thêm công tác y tế học đường thì sẽ rất khó khăn cho các cô. Chúng tôi rất mong nhà trường sẽ được đầu tư mở rộng thêm cơ sở vật chất để phục vụ cho công tác phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi mà ngành đang triển khai. Đặc biệt, trong tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp như hiện nay, nhà trường rất cần có nhân viên y tế chuyên trách để đảm bảo hài hoà giữa chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ.

* Đồng chí Từ Thị Anh Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh: “Ban chỉ đạo các địa phương cần thường xuyên kiểm tra, đôn đốc hoạt động YTTH”

Để công tác YTTH được thực hiện tốt hơn, trong thời gian tới, Ban chỉ đạo công tác YTTH ở các huyện, thị xã, thành phố phải quan tâm, thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc hoạt động YTTH để huy động các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn cùng tham gia; đồng thời thường xuyên kiểm tra, đánh giá, báo cáo hoạt động YTTH để Ban chỉ đạo cấp tỉnh nắm được tổng thể thực trạng YTTH hiện nay. Về phía trung tâm y tế tuyến huyện cần bố trí cán bộ cố định phụ trách chương trình để nắm bắt, triển khai YTTH trên địa bàn được tốt.

Bên cạnh đó, cán bộ YTTH cần được tập huấn nâng cao trình độ, năng lực, được giao ban, cập nhật kiến thức thường xuyên tại trạm y tế xã hoặc trung tâm y tế huyện. Ngoài ra, tỉnh và các địa phương cần nghiên cứu, bố trí kinh phí cho hoạt động của y tế học đường, bởi thực tế trung tâm y tế dự phòng tỉnh và các trung tâm y tế tuyến huyện, trạm y tế xã không được cấp kinh phí cho chương trình này nên việc tổ chức các hoạt động YTTH hết sức khó khăn. Trong khi đó nguồn kinh phí ở các trường cho y tế học đường cũng hạn hẹp, chỉ trông chờ vào nguồn chi lại của bảo hiểm y tế và bảo hiểm thân thể học sinh, giáo viên.

* Chị Vũ Thị Hường, phố Hoàng Hoa Thám, thị trấn Quảng Hà (Hải Hà): “Cần quan tâm nhiều hơn đến vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, khu vệ sinh...”

Con trai tôi năm nay học lớp 6, Trường THCS thị trấn Quảng Hà. Mặc dù không có điều kiện tham quan tại trường, song nghe con trai kể lại, tôi thấy hiện nay vấn đề YTTH đã được quan tâm hơn. Hàng năm, cháu vẫn được khám sức khoẻ định kỳ, được tuyên truyền về phòng chống dịch bệnh… Mặc dù vậy, theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng, tôi thấy trong nước hiện nay vấn đề an toàn thực phẩm rất đáng lo ngại, trong khi đó nhiều trường đang tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh. Tình hình dịch bệnh xuất hiện nhiều, lây lan nhanh trong trường học, cụ thể như bệnh tay chân miệng. Cộng thêm những bệnh thường gặp phải ở học sinh khi ngồi học ở bàn ghế không đảm bảo tiêu chuẩn, hay bị cận thị khi phòng học không đảm bảo ánh sáng. Thêm vào đó, nhiều trường có khu vệ sinh dành cho học sinh vẫn chưa đảm bảo, còn ô nhiễm… Bởi vậy YTTH hiện nay cần tăng cường quan tâm vào các lĩnh vực này để chăm sóc sức khoẻ cho học sinh một cách tốt nhất.

Cẩm Nang - Thu Nguyệt

Cẩm Nang

,
.
.
.
.
.