Ở nơi thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Vùng mỏ
Một ngày cuối tháng 2-1930, tại căn nhà nhỏ đơn sơ, hẻo lánh cạnh xóm chợ ở phía Nam mỏ (nay thuộc khu Dân Chủ, thị trấn Mạo Khê) đã diễn ra hội nghị thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản ở Mạo Khê. Chi bộ gồm 5 đồng chí đảng viên. Phát huy truyền thống là nơi có Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên, những người cộng sản và thợ mỏ Mạo Khê đã tiếp tục rèn luyện, phấn đấu, lãnh đạo thực hiện tốt các nhiệm vụ cách mạng của Đảng.
Chi bộ đảng cộng sản đầu tiên ở vùng Mỏ
Mỏ than Mạo Khê được phát hiện và khai thác từ thời triều Nguyễn. Thời Pháp thuộc, mỏ Mạo Khê được gọi là “mỏ nhà quê” vì nằm giữa vùng bán sơn địa và chủ mỏ ít đầu tư, trình độ khai thác lạc hậu. Thế nên công nhân mỏ ở đây chịu rất nhiều khổ cực với nhiều tầng áp bức, đời sống của họ vô cùng cực khổ. Các hình thức đấu tranh như đình công, lãn công, phá máy móc, đòi tăng lương, giảm giờ làm... dần hình thành. Giữa lúc phong trào đấu tranh của công nhân mỏ Mạo Khê phát triển, các đồng chí Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Lịch đã về đây “vô sản hoá”, xây dựng và lãnh đạo phong trào. Cuối năm 1929, chi bộ Đông Dương cộng sản đảng ở Mạo Khê được thành lập đã lãnh đạo công nhân tích cực đấu tranh thông qua hoạt động của các mô hình như “Công hội đỏ”, “Hội Ái hữu”… Đặc biệt, ngày 7-11-1929, Chi bộ đã tổ chức kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga bằng các hoạt động như treo cờ đỏ, rải truyền đơn làm chấn động Khu mỏ, đánh dấu bước trưởng thành về chất của phong trào công nhân nơi đây. Các đồng chí Đặng Châu Tuệ, Vũ Thị Mai bị lộ sau sự kiện kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga ở Cẩm Phả đã về Mạo Khê hoạt động, cùng chi bộ Đông Dương cộng sản đảng Mạo Khê phát hành báo Than để thúc đẩy phong trào cách mạng của công nhân nơi đây. Sau sự kiện thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3-2-1930) ít ngày, vào một ngày cuối tháng 2-1930, tại căn nhà nhỏ đơn sơ, hẻo lánh cạnh xóm chợ ở phía Nam của mỏ (nay thuộc khu Dân Chủ, thị trấn Mạo Khê) đã diễn ra hội nghị thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản ở Mạo Khê. Chi bộ gồm 5 đồng chí đảng viên, do đồng chí Đặng Châu Tuệ làm Bí thư. Đồng chí Phùng (Nguyễn Văn Cừ) phụ trách Khu mỏ giới thiệu đồng chí Trọng (Nguyễn Đức Cảnh) thay mặt Đảng trực tiếp công nhận từng đồng chí vào Đảng. Đây là Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Khu mỏ Quảng Ninh. Nó mở ra bước ngoặt quan trọng cho phong trào công nhân tại Khu mỏ. Tại hội nghị thành lập, chi bộ đảng cộng sản ở Mạo Khê đã quyết định nhiệm vụ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động quần chúng, gây cơ sở nơi yết hầu của địch, phát động phong trào đấu tranh để mở rộng tầm ảnh hưởng của Đảng.
Phát huy truyền thống ở Đảng bộ Công ty Than Mạo Khê
Vinh dự là nơi có tổ chức đảng cộng sản đầu tiên được thành lập ở Khu mỏ, Đảng bộ Công ty TNHH MTV Than Mạo Khê - Vinacomin những năm qua đã có nhiều giải pháp để lãnh đạo cán bộ, đảng viên, thợ mỏ hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện tốt sự nghiệp cách mạng của Đảng. Đồng chí Nguyễn Nhuận, Trưởng ban Tuyên giáo Đảng uỷ Công ty cho biết, những năm qua, tình hình sản xuất, kinh doanh ở doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Đó là than ở các khai trường của Công ty chất lượng xấu, vỉa lại mỏng, việc khai thác ngày càng phải đi xa, xuống sâu nên chi phí khai thác rất lớn. Khai trường của Công ty nằm xen kẽ với 24 khu dân cư của thị trấn Mạo Khê nên công tác bảo vệ tài nguyên gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp. Tình trạng các đối tượng khai thác trộm tài nguyên diễn ra thường xuyên, thậm chí có những vụ cán bộ của Công ty còn bao che cho một số đối tượng trộm cắp than. Vụ án một số cán bộ Công ty bao che cho các đối tượng trộm cắp than hồi Tết năm 2010 là một thí dụ đau lòng. Thế nhưng, được sự quan tâm lãnh đạo của cấp trên và tinh thần đoàn kết, đấu tranh của cán bộ, đảng viên, thợ mỏ, Đảng bộ Công ty đã khắc phục khó khăn, đổi mới phương thức lãnh đạo để được công nhận là tổ chức đảng trong sạch vững mạnh vào năm 2011 sau nhiều năm liền không đạt vì các nguyên nhân như để xảy ra tai nạn lao động, có đảng viên vi phạm kỷ luật nghiêm trọng… Đảng bộ Công ty hiện là một trong những tổ chức cơ sở đảng lớn (có số lượng đảng viên trên 1.000 đồng chí) của Đảng bộ Than Quảng Ninh. Những năm qua, đặc biệt là năm 2011, Đảng uỷ Công ty đã tập trung vào 4 trọng tâm công tác, gồm: Lãnh đạo công tác đầu tư mở diện sản xuất xuống sâu mức -150 đến -400 để tăng sản lượng; thực hiện tốt công tác an toàn lao động; nâng cao chất lượng cán bộ, đảng viên; đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Để thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp trên, Đảng uỷ Công ty chỉ đạo các chi bộ thường xuyên giao nhiệm vụ, kiểm tra và giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên; phát huy cao độ tính tiền phong, gương mẫu của đảng viên. Đảng viên trẻ Nguyễn Ngọc Quân, tổ trưởng tổ 1 PX Sàng của Công ty cho biết, nhận thức được vai trò, trách nhiệm của người đảng viên, anh và các đồng chí trong chi bộ đã gương mẫu trong mọi công việc, nhất là ở những khâu yếu, việc khó, để quần chúng noi theo. Thế nên Chi bộ PX Sàng nơi anh sinh hoạt liên tục đạt trong sạch vững mạnh, năm 2011 là một trong sáu chi bộ đạt trong sạch vững mạnh tiêu biểu.
Khắc phục khó khăn, mạnh dạn chỉ ra những khuyết điểm hạn chế để khắc phục, Đảng bộ Công ty TNHH MTV Than Mạo Khê - Vinacomin hôm nay đang phát huy tốt truyền thống của những người cộng sản thuộc thế hệ đầu tiên năm xưa.
Chí Linh
