Tam nông - Làn gió mới trên các vùng quê

Có lẽ chuyện thời sự nhất trong năm qua ở các vùng quê đó là xây dựng nông thôn mới, từ xã, xuống thôn, ra cánh đồng, ở đâu cũng thấy bà con bàn chuyện “ông tam nông”. Nói như một cán bộ ngành Nông nghiệp đã gắn bó cả cuộc đời với người nông dân thì Tam nông lần này mang sức ảnh hưởng với nông nghiệp - nông dân - nông thôn chẳng khác gì câu chuyện khoán 10 lịch sử của thế kỷ trước.

Vùng trồng hoa thôn Quảng Mản, xã Bình Khê (Đông Triều).

Việc vẫn cũ nhưng cách làm mới

Kiểm lại công việc sau một năm thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, đồng chí Đỗ Mạnh Chung, Chủ tịch UBND xã Quảng La (Hoành Bồ) chia sẻ: Xã đã hoàn thành việc lập đề án, đồ án quy hoạch nông thôn mới, đã tuyên truyền vận động cho người dân hiểu xây dựng nông thôn mới chính là nâng cao chất lượng đời sống; tập trung thực hiện các mô hình phát triển sản xuất, đầu tư hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng… Thực ra thì những việc này mình cũng vẫn phải làm theo kế hoạch phát triển KT-XH hàng năm của xã nhưng nay khác là mình định đích đến cụ thể, từ đó có giải pháp thực hiện. Ban đầu ngay chính cán bộ xã cũng lúng túng lắm cứ nghĩ đây là cuộc đầu tư của Nhà nước cho hạ tầng kỹ thuật của xã, thôn nên chờ đợi cấp trên hướng dẫn, chỉ cách cho làm, rồi đợi ngân sách bố trí để thực hiện. Nhưng giờ thì chúng tôi hiểu rất rõ, biết chính xác mình chính là người quyết định việc gì cần làm trước, việc gì cần làm sau, mình mới là người đưa ra lộ trình phát triển cho mình chứ không phải ai khác. Vẫn là việc xã, việc thôn, chuyện trồng cây, nuôi con nhưng mà là trồng cây, nuôi con phải theo quy hoạch, có định hướng thị trường cụ thể, việc của xã, của thôn nhưng mà bà con phải bàn bạc và quyết định.

Đúng như Chủ tịch UBND xã Quảng La chia sẻ, các kết quả sau một năm triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới trên toàn tỉnh như: Hoàn thành việc lập, thẩm định, phê duyệt đề án và một số đồ án quy hoạch nông thôn mới của 125 xã; hoàn thành 53 trường học các loại, 322 nhà văn hoá thôn (làng, bản), 21 công trình cấp nước tập trung và hàng trăm công trình nhỏ lẻ về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, 43 công trình thuỷ lợi, đầu tư hoàn thành hệ thống điện nông thôn giai đoạn I... Thực chất là những việc mà dù không có nông thôn mới thì tỉnh cũng sẽ vẫn làm, vẫn đầu tư, vẫn tổ chức thực hiện. Nhưng cái mới theo Tam nông đó là những nội dung công việc nào cần làm trước, tiêu chí nào cần sự đầu tư của ngân sách Nhà nước, tiêu chí nào cần sự tham gia của người dân đều được xây dựng chi tiết, có sự bàn bạc thống nhất từ thôn đến xã, huyện. Nếu như trước đây các xã xây dựng kế hoạch phát triển KT-XH 1 năm, 5 năm thì nay nâng cấp lên thành đề án với tầm bao quát rộng hơn, có nhận diện một cách toàn diện và sâu hơn về điểm mạnh, điểm yếu của xã, có sự tư vấn của cơ quan chuyên môn, sự tham gia của người dân để có bước đi bài bản, khoa học, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Với xây dựng đồ án quy hoạch nông thôn mới thực chất là 3 quy hoạch đã làm trước đó ở các xã gồm: Phát triển dân cư; sản xuất và sử dụng đất nay để có một sự định hướng phát triển một cách thống nhất, không nảy sinh những mâu thuẫn nội tại giữa các quy hoạch với nhau, 3 quy hoạch này được gộp thành một bản đồ án quy hoạch chung. Bản đồ án này không phải do nhà nước làm mà người dân là chủ thể chính đưa ra các ý kiến, đề xuất của mình, trên cơ sở có sự tư vấn về chuyên môn nghiệp vụ của các đơn vị tư vấn chuyên ngành...

Mục tiêu của xây dựng nông thôn mới là cuộc vận động chứ không phải là cuộc đầu tư được người dân khu vực nông thôn nhận thức và hưởng ứng rất nhiệt tình từ việc xây dựng nhà văn hoá thôn, bản, ngân sách chỉ hỗ trợ 750 triệu đồng/nhà còn xây như thế nào là sự bàn bạc thống nhất của bà con trong thôn, muốn to hơn, đẹp hơn bà con tự vận động nhau đóng góp ngày công, góp tiền, hiến đất, tự quản lý giám sát chất lượng công trình. Vì vậy rất nhiều nhà văn hoá của các thôn bản xây dựng to đẹp, kinh phí đầu tư lớn gấp nhiều lần so với mức đầu tư ban đầu của ngân sách. Và cuộc vận động nhà nước đầu tư, người dân vào cuộc đã mang lại những kết quả rất đáng mừng, hàng trăm nghìn mét vuông đất đã được các hộ dân tự nguyện hiến để thực hiện các công trình công cộng, hơn 6 tỷ đồng được các doanh nghiệp hỗ trợ cho các xã xây dựng nông thôn mới…

Làn gió mới trên các vùng quê

Nông nghiệp - nông dân - nông thôn luôn là vấn đề quan tâm trong các định hướng phát triển của mỗi địa phương. Mục đích chính của xây dựng nông thôn mới là lợi ích của người dân, vì không ai khác ngoài người dân mới hưởng được những thành quả từ việc xây dựng nông thôn mới mang lại.

Với Quảng Ninh, mục tiêu phấn đấu đến năm 2015 cơ bản hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới (về trước cả nước 5 năm) là sự quyết tâm, đồng lòng của cả hệ thống chính trị. Dù chặng đường đi chưa dài nhưng với biện pháp thực hiện có lộ trình cụ thể nên từ đầu tư xây dựng hạ tầng KT-XH đã làm cho diện mạo nông thôn trên địa bàn tỉnh có sự đổi mới, tạo điều kiện cho sản xuất phát triển, nâng cao một bước đời sống vật chất tinh thần của người dân ở nông thôn. Với 14 chính sách khuyến khích đầu tư, hỗ trợ phát triển sản xuất khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh đã được xây dựng, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện; trên 1.500 tỷ đồng được bố trí để thực hiện công tác quy hoạch, xây dựng đường giao thông, thuỷ lợi, trường học, nước sạch, nhà văn hoá thôn bản. Bên cạnh đầu tư trực tiếp từ ngân sách, các nguồn vốn khác, như tín dụng đầu tư, các chương trình mục tiêu quốc gia khác cũng được lồng ghép thực hiện; 60 mô hình giảm nghèo, 13 dự án áp dụng cây, con, giống mới theo chương trình xây dựng nông thôn mới được triển khai thực hiện để người dân có cơ hội tiếp cận, học hỏi cách làm hay, chia sẻ kinh nghiệm, từng bước nhân rộng, tạo ra những thay đổi trong đời sống kinh tế của gia đình và diện mạo ở nông thôn...

Đồng chí Vi Ngọc Bích, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh đánh giá: Kết quả bước đầu của xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh năm qua dù mới chỉ là “bước dạo đầu” nhưng với tinh thần cởi mở, dành đầu tư cho nông nghiệp - nông dân - nông thôn, chắc chắn trong những năm tới, nông thôn Quảng Ninh sẽ có bước chuyển ngoạn mục, vững vàng với tiến trình hội nhập.

Ngọc Lan