Những “cây đại thụ” giữa ngàn xuân

Tỉnh Quảng Ninh có hơn 112.000 người cao tuổi (NCT), trong số họ chỉ có 120 người đã bước qua 100 mùa xuân. Họ là những người chứng kiến sự thăng trầm của lịch sử đất nước suốt hơn một thế kỷ, là những người bảo vệ giá trị truyền thống và bản sắc văn hoá dân tộc. Những buồn vui của cuộc sống, họ là người hiểu hơn ai hết...

Công tác chăm sóc người cao tuổi, đối tượng chính sách luôn được lãnh đạo tỉnh cùng các cấp, ngành quan tâm. Trong ảnh: Đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Chủ tịch UBND tỉnh thăm, tặng quà ông Nguyễn Bá Xuân, thương binh bậc 4/4 ở xã Hải Xuân (TP Móng Cái). Ảnh: TUẤN ĐIỆP (Cổng TTĐT tỉnh)

Một lòng sắt son đi theo Đảng

Đầu xuân chúng tôi đến thăm các cụ đã sống hơn 100 tuổi trong tỉnh. Cụ Hà Thị Sửu, 102 tuổi, ở phố Lý Thường Kiệt, thị trấn Quảng Hà, huyện Hải Hà cười móm mém: “Tôi còn sống thêm ngày nào tôi còn biết ơn Đảng, Nhà nước ngày ấy”. Nói rồi cụ kể: “Hồi tôi còn thanh niên, cả hai vợ chồng tôi bị thực dân Pháp bắt làm phu, xây đồn bốt, làm sân vận động Quảng Hà. Cực lắm cháu ơi, lao động khổ sở, chẳng được hưởng chế độ gì, lại còn bị roi vọt của bọn cai. Nếu so sướng khổ hồi ấy với bây giờ thì đúng là một trời một vực”.  

Không chỉ cụ Sửu, mà tất cả những người hơn 100 tuổi mà tôi được tiếp xúc, họ đều có một tấm lòng sắt son hướng về Đảng. Trong kháng chiến chống Pháp, nhiều người đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia vào lực lượng vũ trang, làm giao thông liên lạc, nuôi giấu cán bộ cách mạng. Cụ Trần Văn Bảo, 105 tuổi, ở thôn Thác Bưởi 1, xã Tiên Lãng, huyện Tiên Yên, là một trong những người như vậy.

Cụ Trần Văn Bảo (thứ ba, trái sang) cùng các con.

Cụ Bảo được sinh ra khi đất nước còn nằm dưới ách nô lệ của thực dân Pháp. Được giác ngộ, cụ nguyện một lòng đi theo Đảng. Tuổi thanh xuân, anh  Bảo làm nghề đánh cá ở thôn Thuỷ Cơ (xã Tiên Lãng). Tính anh nhanh nhẹn, nên anh được nhận làm liên lạc, vận chuyển tài liệu, cung cấp thực phẩm, nuôi giấu cán bộ của Trung ương, tỉnh đến Tiên Yên hoạt động. Năm 1964, cụ Bảo vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen vì đã có nhiều thành tích trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Thời chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, cụ Bảo tham gia vào đội dân quân xã Tiên Lãng, cùng bà con HTX đánh cá Tân Tiến tích cực đánh cá, để có nguồn thực phẩm cung cấp cho bộ đội nuôi quân. Năm 1987, cụ Bảo được nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng Chiến hạng Ba, vì đã có nhiều thành tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 

Đến nay khi tuổi đã cao, không còn làm được nhiều việc phục vụ đất nước, cụ răn dạy con cháu làm thêm nhiều việc tốt, sống đoàn kết trong gia đình và cả với bà con xóm làng. Chính vì thế gia đình cụ năm nào cũng được công nhận là gia đình văn hoá.

Những người mẹ liệt sĩ 100 tuổi 

Đã mấy chục năm nay mỗi khi Tết đến xuân về, cụ Nguyễn Thị Hơn, 101 tuổi, ở tổ 24, phố Trần Hưng Đạo, khu Đông Tiến 1, phường Cẩm Đông (TX Cẩm Phả) lại mang di ảnh người con là liệt sĩ Nguyễn Đức Phiêu ra ngắm nghía, lau sạch sẽ rồi lại đặt trang trọng lên bàn thờ. Tấm bằng “Tổ quốc ghi công” của con trai mình, cụ treo trân trọng trên đầu giường, hàng ngày bàn tay nhăn nheo của cụ lại vuốt ve tấm bằng như vuốt ve con, rồi có lúc cụ lại lặng lẽ khóc.

Cụ Hơn có 2 con trai, thì cả 2 con trai đều được cụ động viên lên đường đánh giặc, nhưng chỉ có một người con trở về. Cụ Hơn vẫn còn giữ bức thư cuối cùng của liệt sĩ Nguyễn Đức Phiêu gửi cho cụ khi anh hành quân đến tỉnh Tây Ninh. Kể từ đó cụ bặt tin con, khi có giấy báo về rằng anh đã hy sinh trên chiến trường Tây Ninh năm 1970, cụ như chết lặng cả người. Suốt 41 năm người mẹ ấy mong mỏi con, vì đến nay cụ cũng vẫn chưa tìm được mộ con mình. Gia đình cụ đã liên hệ với nhiều nơi, cả chương trình “Nhắn tìm đồng đội” của VTV2 (Đài Truyền hình Việt Nam) mà cũng vẫn chưa thấy hồi âm. Bây giờ cứ ngày rằm, mồng một cụ lại lặng lẽ thắp hương và gọi thầm tên con. Cụ thổ lộ: “Tôi muốn sống đến ngày nhìn thấy hài cốt con được đưa về, để thắp nén hương lên mộ con rồi mới yên tâm nhắm mắt”.

Cụ Chìu Tài Múi, 101 tuổi, rất thích được cõng chắt đi chơi.

Đến thăm cụ Chìu Tài Múi, 101 tuổi, ở thôn Đông Hồng, xã Đông Ngũ (huyện Tiên Yên), là mẹ của liệt sĩ Chíu Dì Hiếng, cụ Múi khoe với chúng tôi: “Ngày Quốc tế người cao tuổi 1-10 năm 2010, tôi được Bí thư Tỉnh uỷ đến tận nhà tặng quà đấy”.

Tuổi thanh xuân của cụ Múi sống dưới chế độ cũ trôi đi lặng lẽ, buồn bã như bông hoa sở dưới dòng suối cạn. Khi ấy, những hủ tục mê tín dị đoan, cuộc sống vô cùng khó khăn. Cách mạng đến đánh đuổi thực dân Pháp, cũng xua đi những con ma lạc hậu, ám ảnh xóm làng, cuộc đời bà Múi được đổi thay.

Biết ơn Đảng, khi chiến tranh chống Mỹ xảy ra, người con trai cả của cụ là ông Chíu Dì Hiếng đã tình nguyện tòng quân vào Nam đánh giặc. Ông Hiếng tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam năm 1975, rồi lại tình nguyện vào Chiến dịch biên giới Tây Nam và hy sinh năm 1978.

Nỗi đau mất con khiến cụ tưởng chừng như gục ngã nhưng rồi cụ đã gượng đứng lên, sống mạnh mẽ hơn, gương mẫu hơn “để xứng đáng là một người mẹ liệt sĩ”. Cụ còn dặn các con: “Mẹ đã sống qua hai chế độ, mẹ biết được hết nguồn gốc của mọi sự buồn vui. Các con có được cuộc sống như ngày hôm nay phải biết nhớ ơn Đảng, giúp cho người Dao được sáng mắt sáng lòng”. Vâng lời mẹ, các con của cụ đều hăng hái lao động sản xuất tự xoá nghèo và trở thành những lao động giỏi của thôn, xã. Gia đình cụ năm nào cũng được xã công nhận là gia đình văn hoá.

Những người cao tuổi mà chúng tôi gặp, dù đã qua tuổi “bách niên” nhưng họ đều có chung lòng nhiệt tình và cái tâm “vì nước, vì dân”, luôn có trách nhiệm với xã hội. Và các bậc “đại thụ” này luôn cống hiến và phát huy khả năng của mình, nhất là việc xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở, khơi dậy tình đoàn kết ở cộng đồng khu dân cư. Họ chính là những tấm gương sáng mà mỗi người chúng ta cần học tập, noi theo trong cuộc sống.

Công Thành