.

Giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hiện nay

Cập nhật lúc 09:42, Chủ Nhật, 28/08/2011 (GMT+7)
Làm thế nào để giới trẻ chủ động, tự giác tìm hiểu truyền thống, trân trọng giữ gìn và phát huy những giá trị lịch sử - văn hóa truyền thống - Đó mới là điều quan trọng...
Giáo dục truyền thống cần bắt đầu ngay từ chính việc tìm hiểu lịch sử của làng, xã, trường học... nơi mình sinh sống, học tập, công tác... (Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Chuyên Hạ Long tham quan phòng truyền thống của nhà trường).
Giáo dục truyền thống cần bắt đầu ngay từ chính việc tìm hiểu lịch sử của làng, xã, trường học... nơi mình sinh sống, học tập, công tác... (Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Chuyên Hạ Long tham quan phòng truyền thống của nhà trường).
Trong những năm gần đây, tổ chức Đoàn còn có hoạt động hết sức ý nghĩa, đó là hoạt động "Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Quảng Ninh". Bằng việc mời những Anh hùng trong lao động, sản xuất, các thế hệ cha anh đi trước, những người thật việc thật, nhân chứng lịch sử, người thành danh, thành đạt ngày hôm nay đến giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, đã giúp các bạn trẻ vươn lên trong học tập, rèn luyện, chắp cánh  ước mơ...
Trong thời gian qua, công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của tổ chức Đoàn Thanh niên trong tỉnh. Trong chương trình công tác, trong các kế hoạch hoạt động cụ thể của Đoàn Thanh niên, dù bất kỳ ở cấp nào, bất kỳ thời điểm nào và quy mô đến đâu, một trong những nội dung được các cấp bộ Đoàn coi trọng là hướng đến giáo dục truyền thống cho thanh niên. Công tác này, được triển khai bằng những hoạt động cụ thể, dưới nhiều hình thức phong phú đa dạng, từng bước được xã hội hóa thông qua việc tổ chức các hoạt động nhân các ngày lễ lớn của dân tộc, của đất nước, của tỉnh và của tổ chức Đoàn. Đối với các sự kiện này, Đoàn Thanh niên đều tổ chức các hoạt động như viết bài tìm hiểu, triển khai các cuộc vận động, trao đổi tọa đàm, nghe nói chuyện chuyên đề, mít tinh kỷ niệm v.v... giúp cho thanh, thiếu niên hiểu rõ hơn về ý nghĩa lịch sử của những sự kiện, ngày lễ. Cùng với đó là tổ chức các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn", tổ chức cho thanh niên gặp gỡ các nhân chứng, tìm hiểu các di tích lịch sử v.v... Đặc biệt giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh niên thông qua đợt sinh hoạt chính trị "Tiếp lửa truyền thống - Mãi mãi tuổi 20" xung quanh 2 cuốn nhật ký chiến tranh của liệt sĩ, bác sĩ  Đặng Thùy Trâm, liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc. Và đặc biệt ở Quảng Ninh là việc tổ chức học tập, tọa đàm về  cuốn nhật ký chiến tranh của liệt sĩ Trình Văn Vũ, người con của quê hương đảo Minh Châu, Vân Đồn. Các cuốn nhật ký này không chỉ hấp dẫn bởi giá trị văn học, giá trị lịch sử mà còn cho thế hệ trẻ hôm nay cảm nhận được chiều sâu suy nghĩ của lớp thế hệ đi trước. Thông qua đợt sinh hoạt chính trị này đã góp phần giáo dục truyền thống, đạo đức cách mạng, lý tưởng, hoài bão cho tuổi trẻ, từ đó củng cố niềm tin vững chắc vào con đường, sự nghiệp cách mạng mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn.

Hàng năm, cứ đến ngày Thương binh, Liệt sĩ 27-7, các tổ chức Đoàn lại vận động hội viên, đoàn viên, thanh niên tham gia chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ, trồng hoa cây cảnh, quét vôi mộ. Và một hoạt động thường niên không thể thiếu đó là thắp nến tri ân các Anh hùng - Liệt sĩ nhân dịp này... Đây là hình thức giáo dục trực quan sinh động nhất giúp các bạn trẻ tri ân những thế hệ đã hy sinh máu xương để đổi lại độc lập tự do hôm nay, nhắc nhở thế hệ trẻ ngày nay phải tiếp bước cha anh, kế tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng với đó, Đoàn Thanh niên đã duy trì phong trào "Đi tìm địa chỉ đỏ" của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, thiếu nhi tự nguyện tham gia giúp đỡ các gia đình bà mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình TBLS, thương bệnh binh, người có công và gần đây là giúp đỡ cựu thanh niên xung phong. Những công việc làm hàng ngày tưởng chừng rất đơn giản như là lấy củi, gánh nước, quét sân, giặt quần áo... của các em thiếu nhi đối với những gia đình có công trên địa bàn tỉnh là một việc làm hết sức ý nghĩa, mang tính giáo dục rất sâu sắc. Bên cạnh đó, công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ còn thông qua các Chiến dịch thanh niên tình nguyện hàng năm. Trong rất nhiều các hoạt động tình nguyện có một nội dung, đó là  góp ngày công để chăm lo cho đối tượng người có công với cách mạng, mà điển hình nhất là chương trình "Mái ấm nghĩa tình" xây nhà cho cựu thanh niên xung phong có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và giúp tu sửa nhà cho các đối tượng chính sách... Hay các hoạt động duy trì chuyển tải các ca khúc cách mạng đi cùng năm tháng, những bài ca bất hủ cho thế hệ thanh, thiếu nhi thông qua việc duy trì đội tuyên truyền ca khúc cách mạng của đoàn viên thanh niên…

Và một điều không thể không nói đến trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ là qua việc triển khai thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, cụ thể với đoàn viên thanh niên là cuộc vận động "Tuổi trẻ Quảng Ninh học tập và làm theo lời Bác", thiếu niên nhi đồng có cuộc vận động thực hiện tốt 5 điều Bác dạy. Đây là một trong những nội dung mà các tổ chức Đoàn, Đội trên địa bàn tỉnh đã có cách làm riêng, rất sinh động trong 5 năm vừa qua. Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là nâng cao lòng yêu nước, giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng nhân ái và ý thức phấn đấu trong học tập, lao động, rèn luyện của tuổi trẻ. Không chỉ vậy, trong những năm gần đây, tổ chức Đoàn còn có hoạt động hết sức ý nghĩa, đó là hoạt động "Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Quảng Ninh". Bằng việc mời những Anh hùng trong lao động, sản xuất, các thế hệ cha anh đi trước, những người thật việc thật, nhân chứng lịch sử, người thành danh, thành đạt ngày hôm nay đến giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, đã giúp các bạn trẻ vươn lên trong học tập, rèn luyện, chắp cánh ước mơ...

Những hoạt động thiết thực và đa dạng trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ của Đoàn Thanh niên tỉnh trong thời gian qua đã thực sự tạo động lực, góp phần nâng cao tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội cho thế hệ trẻ, có tác động giáo dục tích cực đến thanh niên, tập hợp được đông đảo đội ngũ thanh niên vào tổ chức Đoàn. Ở Quảng Ninh, riêng tỷ lệ thanh niên đến tuổi kết nạp Đoàn cứ 5 năm lại tăng gấp đôi. Năm 2001 mới chỉ có 28,3% thanh niên đứng vào trong tổ chức Đoàn thì bây giờ đã lên đến gần 65%. Đặc biệt số đoàn viên ưu tú được kết nạp Đảng tăng rất nhanh. Năm 2001, có trên 1.000 đoàn viên được kết nạp vào Đảng thì năm 2010 đã có gần 3.000 đoàn viên được kết nạp Đảng. Tỉnh Quảng Ninh là 1 trong 5 tỉnh có số đoàn viên ưu tú được kết nạp Đảng cao nhất cả nước hiện nay. Trong thanh niên Quảng Ninh ngày càng xuất hiện nhiều tấm gương điển hình trong học tập, lao động, sản xuất, sẵn sàng chiến đấu…

Tuy nhiên, bên cạnh đó, phải nói rằng trong điều kiện hội nhập, đặc biệt là hội nhập về thông tin, nếu không chọn tốt cách thức chuyển tải thì giáo dục truyền thống sẽ không đến được sâu và sát với đối tượng giáo dục. Điều đáng nói là công tác giáo dục truyền thống trong nhà trường qua các bài học lịch sử và giáo dục công dân cũng phải thiết kế thế nào cho phù hợp với điều kiện hiện nay. Nên chăng ngành giáo dục cũng phải tìm ra phương pháp, mềm hóa các hình thức để chuyển tải đến đối tượng, nhất là hình thức sân khấu hóa, nâng chất lượng từ giáo trình, giáo án đến đạo cụ, thiết bị dạy học cho đến đội ngũ giáo viên trong nhà trường. Làm thế nào để cho thanh, thiếu nhi thấy yêu thích, chủ động, tự giác tìm hiểu, trân trọng giữ gìn và phát huy những giá trị lịch sử - văn hóa truyền thống - Đó mới thực sự là điều quan trọng nhất hiện nay…
THU NGUYÊN
Ý KIẾN NGƯỜI TRONG CUỘC

Mỹ Hạnh (Biên tập viên Công ty sách tư nhân): "Hãy tạo điều kiện để giới trẻ nhận ra giá trị đích thực và sức sống lâu bền của văn hóa truyền thống…"

Những thay đổi về kinh tế, văn hóa, xã hội ở nước ta trong những năm qua, nhất là quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường mở cửa hội nhập quốc tế, đã tạo nên những biến động mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của thế hệ trẻ. Những mặt trái của nền kinh tế thị trường đã có ảnh hưởng tiêu cực đến một bộ phận sinh viên, học sinh làm thay đổi các quan điểm của họ về giá trị truyền thống của dân tộc, ảnh hưởng không tốt đến lối sống, nếp sống của thanh niên, sinh viên. Điều đáng lo ngại là sự sa sút về phẩm chất đạo đức ở một bộ phận sinh viên, thể hiện ở xu thế chạy theo những giá trị vật chất đơn thuần, có tư tưởng sùng ngoại, văn hóa ngoại lai, từ đó coi thường những thuần phong mỹ tục, hoặc lãng quên các giá trị truyền thống của dân tộc.

Do đặc điểm tâm lý lứa tuổi, thanh niên, sinh viên rất nhạy cảm với cái mới, chịu ảnh hưởng to lớn của những tác động từ bên ngoài, vì vậy, việc giáo dục giá trị văn hóa truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, trong đó có thanh niên sinh viên, là vấn đề rất cấp thiết, giúp họ nhận ra giá trị đích thực và sức sống lâu bền của các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Các giá trị đó, được ông cha ta hun đúc từ xưa đến nay, không chỉ là bản sắc, cội nguồn, sức mạnh nội sinh, mà còn là động lực cho sự phát triển của dân tộc ta lên một tầm cao mới.

Nguyễn Thị Thùy Linh (SV năm thứ 2 Đại học Ngoại Thương): "Cần có nhiều hơn những chương trình giáo dục truyền thống có chiều sâu, thực sự hấp dẫn…"

Giáo dục truyền thống cách mạng, giáo dục giá trị văn hóa dân tộc cho sinh viên, suy cho cùng chính là thực hiện chiến lược con người, xây dựng con người mới với những phẩm chất mới nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước. Làm tốt công tác giáo dục truyền thống cách mạng dân tộc cho sinh viên trong các trường đại học sẽ có tác dụng chuyển hóa sức mạnh tinh thần, năng lực trí tuệ của tuổi trẻ thành sức mạnh vật chất, để phát huy tối đa sức mạnh nội sinh của dân tộc. Như vậy, vừa có thể tiến lên văn minh hiện đại, vừa giữ gìn các giá trị văn hóa dân tộc, tạo lập con đường phát triển ổn định và bền vững cho đất nước trong thế kỷ mới. Đó chính là ôn cố - tri tân.

Hiện nay, các hoạt động giáo dục truyền thống thường đơn điệu, thiếu chiều sâu. Những khu di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng còn chưa nhận được sự quan tâm đầu tư đúng mức. Một phần khác là ý thức của sinh viên chưa tự giác, ít sự quan tâm tới truyền thống, không có niềm thích thú với vấn đề này, mà lại quan tâm nhiều hơn tới sự hiện đại, mới mẻ. Chính vì vậy, làm sao để thanh niên nhận ra được tầm quan trọng của việc tiếp thu, duy trì và phát huy truyền thống cách mạng, truyền thống văn hóa của dân tộc là việc rất quan trọng.

Bà Vũ Thị Minh (Bí thư Chi bộ khu 2B, phường Hồng Hải, TP Hạ Long): "Cái khó của cơ sở là làm thế nào để lôi cuốn lớp trẻ vào hoạt động này..."

Việc quan tâm giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh, thiếu niên luôn là việc được các cán bộ quan tâm chú trọng. Một phần vì những ý nghĩa thiết thực của nó, một phần vì đây là một trong những hoạt động thiết yếu phải làm của mỗi một đơn vị khu, phường… Nhưng thực tế cho thấy rằng hiện nay, việc triển khai công việc này từ cấp trên về các cấp cơ sở đang còn tồn tại nhiều bất cập. Đó là do những khó khăn của cơ sở về nhiều mặt. Nếu như ở trường học, ở các cơ quan, đoàn thể, việc tổ chức giáo dục truyền thống cách mạng, truyền thống của nhà trường, đơn vị còn thực hiện được tương đối tốt, thì ở các tổ dân, khu phố, công tác này còn gặp nhiều khó khăn. Trước hết là khó khăn về mặt lực lượng, tổ chức. Nhân lực cho các hoạt động này ở cơ sở thường là những người tuổi đã cao. Trong khi thanh niên ở độ tuổi sung sức, nhiệt huyết thì lại quan tâm đến sự nghiệp, gia đình… nên việc có cán bộ tốt để gánh vác phong trào là điều khó đáp ứng được. Bên cạnh đó là những cái khó về cơ sở vật chất, về ý tưởng, nội dung cho chương trình hay về kinh phí hoạt động…

Mặc dù có ý nghĩa rất thiết thực trong việc giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc và là gốc rễ cho sự phát triển bền vững, nhưng xem ra công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho giới trẻ hiện nay, để đạt được hiệu quả cao, thì còn cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa…

Lê Kim Ngân (SV HV Báo chí và Tuyên truyền khóa 2007-2011): "Nên tận dụng những thuận lợi vốn có của địa phương để tăng cường giáo dục truyền thống"

Các trường học hay các tổ dân, khu phố trước hết nên tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh; những tấm gương anh hùng dân tộc, những người cộng sản tiêu biểu, những thanh, thiếu niên có thành tích vượt trội và nghĩa cử đẹp. Thông qua các buổi nói chuyện, các cuộc thi có hình thức mới mẻ, phong phú để có thể thu hút được đông đảo giới trẻ tham gia. Cần chú trọng trong việc giảng dạy các môn khoa học xã hội nhân văn. Đưa vào giảng dạy cho học sinh, sinh viên những kiến thức truyền thống văn hóa, lịch sử. Các phương tiện truyền thông đại chúng cần có chuyên mục giới thiệu những tấm gương tiêu biểu trong thanh, thiếu niên.

Quảng Ninh có rất nhiều di tích lịch sử, cách mạng, nhưng hiện chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. Nên tận dụng những thuận lợi vốn có của địa phương để tăng cường giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh, thiếu niên. Học tập từ những điều gần gũi nhất sẽ cho hiệu quả cao nhất. Cần phải đổi mới phương pháp giáo dục, đừng quá nặng lý thuyết khô cứng mà nên chú trọng đến việc giáo dục mang tính kiểm chứng của
thời gian, của lịch sử…
NHÓM PV QNCT (thực hiện)
,
.
.
.
.
.