HTX dịch vụ phục vụ nông nghiệp xã Phương Nam (thị xã Uông Bí) được tách ra từ HTX nông nghiệp quy mô toàn xã từ sau năm 1994. Bà Lê Thị Yên vừa là Bí thư Chi bộ, vừa là Chủ nhiệm HTX dịch vụ phục vụ nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ sản khu vực Bạch Đằng II, quy mô 25 xã viên, vốn cổ phần do xã viên đóng góp 125 triệu đồng và vốn vay 100 triệu đồng.

Chức năng của HTX là cung ứng thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm, thuỷ sản và cung ứng giống cây, con phục vụ cho bà con nông dân toàn xã Phương Nam và điều tiết phục vụ sản xuất nông nghiệp cho 86 ha của HTX Bạch Đằng II. Năm 2009, HTX làm đại lý cấp II cho Công ty Chế biến thức ăn chăn nuôi Kinh Bắc - Bắc Ninh và đã cung ứng được hơn 100 tấn, phục vụ thuận tiện cho bà con chăn nuôi. Xã viên được hưởng chiết khấu 200 đ/kg thức ăn, bằng khoảng 20 triệu đồng/năm. Năm 2010 HTX đã ký hợp đồng làm đại lý cấp I và cung ứng 350 tấn. Doanh thu không lớn, nhưng hiệu quả phục vụ bà con nông dân thì rất tốt, bảo đảm chất lượng, bảo đảm thời vụ.

Còn dịch vụ thuỷ nông thì 35 ha xã viên HTX dịch vụ nông nghiệp chỉ được hưởng 6.000 đ/sào/vụ công điều tiết nước. Riêng 51 ha ở khu Vành Kiệu II được Nhà nước cấp kinh phí nạo vét, tu tạo mương máng nội đồng, với số kinh phí hỗ trợ của năm 2009 là 31 triệu đồng, nhưng đến nay Nhà nước vẫn chưa cấp, khiến cho HTX rất khó khăn, phải khất nợ với chủ nợ nhiều lần.

Bà Yên đang cho cá ăn.

Phương Nam là xã thuần nông, nhưng do cấu tạo của đồng đất là quai đê lấn biển, mặt bằng trũng, nên không phù hợp cho trồng cấy lúa, năng suất chỉ đạt 47 tạ/ha/vụ. HTX sản xuất nông nghiệp đã chuyển đổi một bộ phận sang mô hình nuôi trồng thuỷ sản và nuôi ếch, đạt hiệu quả khá cao.

Để tiếp cận được với mô hình mới, HTX dịch vụ nông nghiệp đã phối hợp với các ngành chức năng, với Liên minh HTX-DNNQD tỉnh mở 2 lớp cho 75 lượt người học về khả năng kinh doanh dịch vụ phục vụ nông nghiệp. Đồng thời phối hợp với Trung tâm đào tạo - Giới thiệu việc làm của Sở LĐ-TB&XH Quảng Ninh mở 2 lớp cho trên 60 lượt người học về kỹ thuật trồng trọt, kỹ thuật nuôi cá vược, nuôi ếch. Ngoài ra, để tận dụng thời gian nông nhàn, HTX phối hợp với Trường Cao đẳng Văn hoá - Nghệ thuật và Du lịch đào tạo nghề phục vụ khách sạn, nhà hàng cho trên 30 lượt người.

Từ kiến thức được bồi dưỡng qua các lớp đào tạo ngắn ngày và bằng kinh nghiệm thực tế, đến nay HTX dịch vụ phục vụ nông nghiệp Bạch Đằng II đã có trên 20 hộ chuyển đổi từ trồng cấy lúa sang nuôi cá vược lồng ghép nuôi cá rô phi đạt hiệu quả khả quan.

Cá vược có thể nuôi được trong môi trường nước lợ, nước ngọt, ghép nuôi với cá rô phi rất có hiệu quả. Con giống cá vược có kích thước từ 8-10mm là nuôi phù hợp. (Giá con giống 1.000 đ/con, nuôi 8 tháng đạt trọng lượng từ 1,2kg-1,5kg, có thể thu hoạch, giá bán từ 45.000đ - 50.000đ/kg. Năm 2009, HTX dịch vụ Nông nghiệp Bạch Đằng II, nuôi cá vược, kết hợp nuôi cá rô phi trên diện tích 12,5 ha cho thu hoạch 4 tấn cá/ha, tính ra thu nhập trên 2 tỷ đồng. Trừ chi phí lãi gần một tỷ đồng/năm.

Đặc biệt, Chủ nhiệm Lê Thị Yên thí điểm nuôi ếch bằng phương pháp quây lưới trên mặt ao, phương pháp nuôi quây mới đầu tư ít, nhưng bảo quản rất tốt. Trước đây một số cơ sở nuôi ếch bằng phương pháp xây tường bao vừa tốn kém, vừa khó bảo quản. Quây bằng lưới hết vụ nuôi lại thu về giặt sạch, phơi khô chờ vụ nuôi mới.

Năm 2009, gia đình Chủ nhiệm Lê Thị Yên quây 10 ô chuồng, mỗi ô rộng từ 8-10m2, nuôi 6.000 con ếch. Giống phải mua tận Hải Phòng, giá 1.200 đ/con. Thức ăn cho ếch là cám công nghiệp, cá con... dễ kiếm và rẻ, nên nuôi ếch hiệu quả cao. Từ con ếch con nhỏ bằng đầu ngón tay, sau 3 tháng đạt trọng lượng từ 2-3 lạng. Năm 2009, bà Lê Thị Yên thu trên 32 triệu tiền bán ếch, lãi ròng trên 10 triệu đồng, tính ra, có thể đạt doanh thu trên 3 tỷ đồng/ha, so với trồng lúa hiệu quả gấp nhiều lần. Tuy nhiên, ếch chỉ nuôi có hiệu quả từ tháng 5 đến tháng 8, một năm chỉ nuôi được một vụ.

Để phát huy hiệu quả chuyển đổi mô hình từ trồng lúa sang nuôi cá, ếch và dịch vụ phục vụ nông nghiệp quy mô lớn hơn, HTX Bạch Đằng II cũng như nhiều HTX dịch vụ phục vụ nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh còn gặp khó khăn về mặt bằng để xây dựng trụ sở, xây dựng cửa hàng, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Chưa kể, vốn để quay vòng, để đầu tư mở rộng rất hạn chế, các HTX dịch vụ phục vụ nông nghiệp rất  khó tiếp cận được với các chính sách ưu đãi về vốn, về đất của Nhà nước...

Đinh Quận